Zomerverwachting: Is een warme en droge zomer opnieuw te verwachten?

0

De zomer van 2018 was extreem warm en droog. De droogte van vorige jaar lijkt nog niet voorbij en in sommige delen van Nederland is nog steeds sprake van een tekort. Veel media kwamen al met alarmerende berichten dat ook deze zomer opnieuw zeer warm en droog gaat worden. De vraag is of we inderdaad weer een extreem warme en droge zomer kunnen verwachten? In dit artikel lees meer over de zomer die bij ons in Nederland en in de Alpen te wachten staat.

In de Duitse media stond het er vol van. Afgelopen weken waren er veel alarmerende berichten te lezen dat ook dit jaar wel weer eens extreem droog kan gaan worden: Katastrophenen alarm!, Sahara-Sommer!, Wieder ein Dürresommer en veel andere waarschuwingen.

In de Duitse media stond het er vol van. Afgelopen weken waren er veel alarmerende berichten te lezen (bronnen: Berliner Morgenpost, Bild, Tageschau)

Maar moeten we ons nu al zorgen maken? Kunnen we nu zal vaststellen dat het opnieuw een droge zomer gaat worden? Het antwoord is nee. Dat is nu nog te vroeg. De officiële Duitse Weerdienst (DWD) heeft namelijk nooit beweerd dat er een droogteperiode gaat komen. Deze schreven dat er misschien een is als het niet regent, wat niet verrassend is. Door de Duitse media werd dit opgepikt als waarschuwing voor een nieuwe droogteperiode. Dit werd kort daarna gecorrigeerd, maar was al niet meer tegen te houden. Bovendien is het vooral ook goed scoren voor de media.

In veel delen van Nederland nog steeds sprake van droogte

Ook in Nederland worden tegenwoordig steeds vaker voorzichtige lange termijn verwachting uitgegeven. Ook hier wordt gezegd dat de kans aanwezig is dat we een warme en droge zomer kunnen verwachten. Als we kijken naar de afgelopen paar weken zagen we dat er een overheersende noordelijke stroming stond en lagen de temperaturen juist onder het gemiddelde. Met een noordenwind voelde het soms fris aan en leek het nog niet echt zomers. Daarbij hebben we nog geen grote hoeveelheden neerslag gehad en vooral in het oosten van Nederland is het nog steeds droog. Ook als we wat verder vooruit kijken naar de pluim zit er nog weinig neerslag in de verwachting.

De droogte vorige jaar was op de satellietfoto goed terug te zien op 3 august 2018. In een groot deel van Europa was het extreem droog. (bron: NASA Worldview)

Is het mogelijk al een verwachting te geven voor de komende zomermaanden? Daarvoor is het goed nog even terug te kijken naar vorige zomer. Het weer op de lange termijn is altijd onvoorspelbaar. Een van de vragen die na vorige zomer vaak kwam is of deze deze extreem warme en droge zomer te danken was aan klimaatverandering. Het weer is klimaat zijn echter verschillende dingen. Er zullen altijd door variatie in het weer afwijkingen van de normaal plaatsvinden. Niet elke hittegolf en droogteperiode komt dus door klimaatverandering. Echter was de langdurigheid van de hitte en droogte afgelopen zomer toch wel bijzonder.

Extremen van de zomer van 2018 zouden niet zijn gebeurd zonder klimaatverandering

Na meer onderzoek is gebleken dat de hitte en droogte van 2018 wel degelijk te danken is aan klimaatverandering. Onderzoekers concluderen dat de extremen van afgelopen zomer niet zouden zijn gebeurt zonder de door mens veroorzaakte opwarming. Ook andere onderzoekers berichtten dat we in de toekomst vaker met hittegolven te maken zullen krijgen. In een ander vooraanstaand wetenschappelijk tijdschrift wordt ook gesproken dat de kans op warme zomers in 2018-2022 groter is dan normaal.

In onderstaande figuur is te zien dat de afgelopen jaren de temperatuursverdeling is veranderd op het Noordelijk halfrond. Door klimaatverandering stijgt niet alleen de gemiddelde temperatuur, maar is ook duidelijk terug te zien dat de kans op extremen toeneemt. Door de verschuiving van de temperatuur neemt de kans op extreem warme situaties nog veel sneller toe.

Verandering in de temperatuursverdeling op het Noordelijke halfrond. Niet alleen de gemiddelde temperatuur neemt toe maar ook de kans op extremen (brondata weergegevens aangepast van Columbia.edu)

Als we kijken naar de gemiddelde jaarlijkse neerslag lijkt de trend de afgelopen jaren anders te zijn geweest. We zien in de laatste jaren juist een toename in hoeveelheid neerslag. Viel er ruim 100 geleden nog 690 mm. Tegenwoordig is de jaarlijkse neerslagsom 874 mm. Toch regent het niet vaker, maar het is vooral de intensiteit die is toegenomen. Als het regent dan regent het vaker veel harder. Buien zijn extremer en dat kan leiden tot meer wateroverlast. Aan de andere kant neemt door de hoge temperaturen de hoeveelheid verdamping toe. Dit kan er weer voor zorgen dat het droger wordt. Voor het KNMI scenario met in de zomer meer hogedrukgebieden en een oostenwind wordt verwacht dat 7 tot 25% meer neerslag valt terwijl het aantal natte dagen afneemt met 6 tot 10% in de toekomst (bron: KNMI).

In 2100 zal meer dan 90% de gletsjers zijn verdwenen in de Alpen

Ook is het belangrijk te kijken naar de Alpen en dan vooral de gletsjers. Recent onderzoek dat is gepubliceerd laat zien dat in 2100 meer dan 90% van de gletsjers verdwenen zal zijn. Dat kan ook voor meer droogteproblemen zorgen bij ons. In de zomer zijn veel van de grote rivieren in Nederland afhankelijk van het smeltwater van de gletsjers. Dit zou betekenen dat wanneer we te maken krijgen met een droge periode we de gevolgen nog sterker zullen gaan merken.

Om te kijken naar wat we komende zomer kunnen verwachten is het ook mogelijk te kijken naar de verschillende seizoensmodellen. Deze laten zien dat de zomer (jun-jul-aug) warmer zal zijn dan normaal met ook minder neerslag dan normaal. In onderstaande figuur laat de ECMWF verwachting zien dat vooral Zuid-Europa te warm is. Die van de DWD laat het nog wat warmer zien en komt met een bovengemiddelde temperatuursafwijking voor heel Europa. Ook laten beiden een normale tot iets mindere hoeveelheid neerslag zien.

Links de afwijking in temperatuur en rechts de afwijking in neerslag voor het ECMWF en DWD in de zomermaanden juni, juli en augustus (bron: Copernicus)
Links de afwijking in temperatuur en rechts de afwijking in neerslag voor CFSv2 voor de zomermaanden juni, juli en augustus (bron: NOAA)

Als we kijken naar de CFSv2 seizoensverachting laat ook deze bovengemiddelde temperaturen zien. In een groot deel van de Europa zal het warmer zijn dan normaal. De neerslag laat juist wel een sterk contrast zien waarbij er meer neerslag in Zuid-Europa wordt verwacht en de droogte vooral zal plaatsvinden in de Benelux. Bovendien is in de seizoensmodellen ook terug te zien dat het vooral de eerste helft van de zomer is die warmer en droger is en de tweede helft van de zomer juist natter. Verder is het goed te bedenken dat dit om seizoenverwachtingen gaat en deze laten vooral de trend zien.

Het verdwijnen van het zee-ijs heeft gevolgen voor het weer bij ons

In Nederland lijkt het de afgelopen weken aan de frisse kant. Op een andere plekken in het hoge noorden is dit niet het geval. In het hoge noorden, boven de poolcirkel worden zelfs temperaturen van boven 30 graden bereikt. Ook op andere plekken op Groenland en de Noordpool is het bijzonder warm. Veel van het zee-ijs is de afgelopen dagen al verdwenen en dat is veel vroeger dan anders het geval was. Een record aan ijsverlies werd gehaald in april. Langjarig ijs, ijs van meer dan 1 jaar, is er nauwelijks nog. Wanneer dit ijs er in de zomer niet meer zal zijn heeft uiteraard ook gevolgen voor het weer bij ons. Wat er precies zal gebeuren lastig te zeggen en daar wordt veel onderzoek naar gedaan. Eigenlijk weten we het gewoon niet.

Zomerverwachting 2019

De komende dagen zullen droog gaan verlopen. Droogte van vorige jaar is nog niet helemaal voorbij en we hebben dus al een streepje achter. Als de regen inderdaad uitblijft kan dit voor meer problemen zorgen dit jaar. Kijken we nog wat verder vooruit en moeten we de seizoensverwachtingen geloven dan lijkt de kans inderdaad aanwezig dat we weer eens te maken kunnen krijgen met een drogere en warmere zomer dan normaal. Ook in de trend met klimaatverandering past het beeld van warme en droge perioden die frequenter voor kunnen komen.

Alles bij elkaar opgeteld lijkt de kans inderdaad aanwezig dat we inderdaad een bovengemiddeld warme en ook iets te droge zomer kunnen verwachten. Daarbij is er meer kans op extreme neerslag zodra er neerslag valt. Er is een relatief grotere kans dat de meeste droogte en hitte voor de BeNeLux wordt verwacht. Aan de zuidkant van de Alpen lijkt de kans groter op meer neerslag, maar ook daar is het te warm.

Voor zonaanbidders goed, voor andere en de natuur misschien minder goed nieuws als deze verwachting gaat uitkomen. Uiteraard blijft de betrouwbaarheid van seizoensverwachtingen matig. Het kan namelijk nog alle kanten op en het is nog te vroeg al conclusies te trekken voor de hele zomer. Bovendien kan het weer kan van dag tot dag variëren, maar een trend lijkt niet te ontkennen. Hoe de zomer van dag tot dag zal gaan verlopen? Daarvoor kun je het beste iedere dag onze weerberichten volgen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

drie × twee =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.