Winterverwachtingen deel 3: Duiken in de oceaan

3

We zijn alweer even onderweg in de meteorologische herfst, en dat hebben we gemerkt zeg! Op veel plaatsen viel er behoorlijk wat water, en de wind deed zich ook flink gelden. Echt weer voor de winterliefhebbers om te dromen van een sneeuwrijke winter, dus? En om weer eens wat dieper in de achtergrond van winterverwachtingen te duiken! We gaan dan ook de oceanen in ;).

Na deel 1 over het interpreteren van een winterverwachting, en deel 2 over klimaatverandering en chaostheorie, is het tijd voor deel 3! In dit deel is het tijd om te gaan kijken naar de weerkundige achtergrond van een winterverwachting, en meer specifiek naar de oceanen. Wat heeft het zeewater nabij Peru te maken met onze winter, en wat kan men met het zeewater voor onze deur, de Atlantische Oceaan? Deze vragen komen hier aan bod. Dit artikel wordt dus geen winterverwachting.

El Nino: zeewatertemperaturen als aanjager

Een van de belangrijkste factoren die wordt meegenomen in een winterverwachting is de temperatuur van het zeewater ten westen van Peru, in de Stille Oceaan. In augustus heb ik hier uitgebreid over geschreven, dat kan je hier lezen. Het belangrijkste hieruit is dat we in augustus te maken hadden met een echte El Nino, wat zich uit als warmer zeewater dan normaal ten westen van Peru.

Kijken we naar de zeewatertemperatuur afwijkingen ten opzichte van normaal afgelopen week, dan zien we dat de zeewatertemperaturen rond de evenaar ten westen van Peru nog steeds ver boven normaal zijn:

De zeewatertemperatuur is op sommige plaatsen wel meer dan 3 graden warmer dan normaal. Er is dus nog steeds sprake van een El Nino. Verwacht wordt dat deze ook in de winter aanhoudt. Voor veel meteorologen is dit dan ook een belangrijke zekerheid voor komende winter.

Heeft El Nino ook iets te maken met het winterweer in Nederland? Hoewel we weten dat El Nino op veel plaatsen het weer beïnvloedt, is er geen bewijs gevonden dat een El Nino direct invloed heeft op het weer in ons land, of breder gezien, in West-Europa, in de winter.
Zeewater voor onze deur: de Atlantische Oceaan

Wat als we wat dichter bij ons land gaan kijken? Kunnen we misschien iets met het zeewater in de Atlantische Oceaan? Jazeker, maar hierover is veel minder bekend dan over El Nino. Laten we eens in de zeewatertemperatuur afwijkingen van de Atlantische Oceaan duiken.

Hier hebben we het dus over zeewatertemperatuur afwijkingen, en niet over de daadwerkelijke zeewatertemperatuur.

Wat erg opvalt, is dat er zich ten westen van Europa een gebied met veel kouder zeewater dan normaal bevindt. Dit gebied was in een groot deel van de zomer ook aanwezig. Het zeewater is op sommige plaatsen wel meer dan 2 graden kouder dan normaal voor deze tijd van het jaar.

Wisselvalliger weer door kouder zeewater?

Ten zuiden van dit gebied (west van Afrika) zien we juist warmer zeewater dan normaal. De grens tussen het relatief koelere zeewater ten westen van Europa en het warmere zeewater dan normaal ten westen van Afrika ligt dus zuidelijker dan normaal. Je zou kunnen zeggen dat, doordat deze temperatuurverschillen zuidelijker liggen, er daar ook meer ‘energie’ beschikbaar zou zijn voor lagedrukgebieden om zich te vormen. Omdat deze lagedrukgebieden zich zuidelijker dan normaal zouden ontwikkelen, zouden ze ook op meer zuidelijke posities dan normaal in West-Europa aankomen (denk aan Frankrijk en Engeland in plaats van Scandinavië en Schotland). Het resultaat hiervan is dat West-Europa daarom wisselvalliger zou zijn dan normaal.

Betekent dit ook dat we in Nederland komende winter een wisselvallige winter kunnen verwachten? Misschien, maar dit is wel heel erg onzeker. Je hoort dat ik het woord ‘zou’ hier dan ook behoorlijk veel gebruik. Er zijn in mijn ogen 2 dingen die deze theorie erg onzeker maken.

  • We hebben nu te maken met kouder zeewater ten westen van West-Europa, maar wie zegt dat dit ook komende winter het geval is? Hoewel zeewatertemperatuur afwijkingen over het algemeen behoorlijk lang op hun plek kunnen blijven liggen (in de orde van maanden), hoeft het echt niet zo te zijn dat we komende winter op dezelfde plaats ook nog steeds kouder dan normaal zeewater hebben.
  • Dat het wisselvalliger zou worden in West Europa door deze afwijking in zeewater is niet wetenschappelijk bewezen; het is dus onzeker of deze link wel bestaat of niet zoals ik hem hier schets.

Mocht je hier meer over willen weten, dan is het artikel van Reiner van den Berg over de zomerstorm van juli het lezen waard: http://www.weer.nl/nieuws/detail/2015-07-28-zomerstorm-verklaarbaar/.

Zekerheden en onzekerheden

Dat was weer genoeg diepgang. Laten we nu weer naar de oppervlakte komen! We hebben dus een echte zekerheid deze winter, en dat is El Nino. Helaas kan men daar voor een winterverwachting voor West-Europa niet veel mee. Belangrijker lijkt mij dat het zeewater ten westen van Europa relatief koud is, maar of dat ook komende winter nog het geval is? De tijd zal het leren.

Hopelijk was het een leerzaam artikel! In deel 4 gaan we echt de lucht in, en kijken we onder andere naar of en hoe de stratosfeer (de atmosfeer tussen ruwweg 10 en 20 km hoogte) kan helpen bij het maken van een winterverwachting. Dat we er iets mee kunnen is behoorlijk nieuw in de weerkunde, dus blijf ons volgen voor de volgende in de serie!

Alpenweerman is powered by Kachelmann Wetter en Meteo-Oberwallis

Meer (Alpen)weer en updates ook via Alpenweerman Facebook of Twitter

3 REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

veertien − 1 =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.