Venijnige storing op komst! Sneeuw in Nederland?

Na een ‘winterloze’ decembermaand doet januari ons wel echt denken aan winter. Vorige week was het in het noordoosten van het land lokaal mogelijk om te schaatsen op wegen. Deze week is in de (ski)gebieden in de landen om ons heen al veel sneeuw gevallen, zoals in bijvoorbeeld het Sauerland! Daar zijn ook al enkele skigebieden geopend.

Ook in ons land is het gisteren op sommige plaatsen wit geworden, bijvoorbeeld in Noord-Holland en Zuid-Limburg. Morgen gaan waarschijnlijk meer gebieden wit kleuren. Dit hangt samen met een venijnige storing, dat trekjes heeft van een pooldepressie (polar low). Gaat deze in Nederland sneeuw brengen?
Kleine storing uit koude streken

Voor het begrip: ik gebruik hier de woorden ‘storing’ ‘depressie’ en ‘lagedrukgebied’ hier voor hetzelfde systeem.

De ‘sneeuwkans’ komt door een heel kleine depressie die in het koude zeewater tussen Schotland en Noorwegen ontstaan is. Dit systeem wordt met een noordelijke stroming naar ons land toe gevoerd.

[fusion_builder_container hundred_percent=”yes” overflow=”visible”][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Beeld van boven van Europa met de storing tussen Schotland. De lijn geeft de koers van de storing aan. De tijden erbij zijn van vandaag. Met dank aan Mike Budde, student meteorologie aan de Wageningen University.
Beeld van boven van Europa met de storing tussen Schotland en Noorwegen. De lijn geeft de koers van de storing aan. De tijden en de pijlen geven de trekrichting aan van de storing. Met dank aan Mike Budde, student meteorologie aan de Wageningen University.

Wat opvalt, is dat de storing niet veel groter is dan een paar 100 kilometer in doorsnede. Vergelijk dat maar eens met een normaal ‘lagedrukgebied’ wat vaak meer dan duizend kilometer groot kan zijn! Die kleine ‘grootte’ is een belangrijke eigenschap van een zogenaamde polar low. Maar is dit er ook eentje? Laten we eens kijken of deze aan de voorwaarden voldoet.

Warmte als motor

Een polar low is van meerdere kanten een bijzonder systeem. Niet alleen vanwege de kleine afmetingen, maar ook omdat en polar low warmte als motor gebruikt, net zoals tropische orkanen. Dat klinkt misschien heel gek voor een storing uit de koude poolstreken!

Voor het ontstaan van een polar low zijn verschillende voorwaarden nodig. Een van de belangrijkste is dat er een enorm verschil is tussen de temperatuur in de bovenlucht (op ongeveer 5 kilometer hoogte) en de zeewatertemperatuur. En dat verschil is er nu ook zeker.

 

Temps_500hPa_EDIT

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Temperatuur op 5 kilometer hoogte (links, in getallen) en zeewatertemperatuur (rechts).
Temperatuur op ongeveer 5 kilometer hoogte (boven) en zeewatertemperatuur (onder). Bron: Weatheronline (boven) en BSH (onder).

We kunnen zien dat het zeewater in de omgeving van het lagedrukgebied dat morgenochtend Nederland bereikt, ongeveer 8 graden is. En dit terwijl het op dezelfde plaats op 5 kilometer hoogte stevig vriest met temperaturen van -38 graden. Een verschil van 46 graden dus! Dit verschil in temperatuur is ideaal voor een polar low.

De grote temperatuurverschillen zorgen ervoor dat ‘warme’ lucht aan de grond rap gaat opstijgen. Onderweg naar boven koelt de lucht iets af, maar er gaan ook druppels vormen (dit heet condensatie). Bij deze druppelvorming komt enorm veel warmte vrij. Hierdoor krijgt de lucht weer nieuwe warmte (energie), waarmee de lucht kan blijven stijgen. Tegelijkertijd blijft de druppelvorming (en de wolkenvorming) gewoon doorgaan. Hierdoor ontstaan enorme buienwolken.

Onder gunstige omstandigheden kunnen deze buienwolken zich ook organiseren tot een klein lagedrukgebied. Pas dan kan een polar low ontstaan.

Ook bij ons een polar low? Of toch niet?

Is de storing die naar Nederland koerst ook een zogenaamde polar low? Het systeem heeft wel de goede afmetingen ervoor. Ook is deze gevormd boven relatief koud zeewater voor de Noorse kust, en zijn de temperatuursverschillen tussen het zeewater en de bovenlucht ideaal voor de vorming van een polar low. Toch kan je er vraagtekens bij zetten. Normaal gesproken bestaan polar lows niet langer dan ruim een dag. Dit systeem houdt het wel bijzonder lang uit voor een polar low (minstens 2 dagen). De naam ‘polar low’ is daarom twijfelachtig voor dit systeem, en ik zal deze term hier dan ook niet voor dit systeem gebruiken. Wel staat vast dat deze storing wel behoorlijk wat trekjes heeft van een polar low.

Koersend naar het zuiden

Genoeg over definities. Tijd om weer terug te gaan naar het weer van morgen en de sneeuwkansen. De verwachting is dat het kleine systeem ons morgenochtend gaat bereiken.

 

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Hirlam luchtdrukverwachting voor morgen 8 uur. Het kruis geeft de locatie van het lagedrukgebied aan.
Hirlam luchtdrukverwachting voor morgen 8 uur. Het kruis geeft de locatie van het lagedrukgebied aan. Bron: Weeronline.

De verwachting hierboven doet vermoeden alsof we precies weten waar het lagedrukgebied aankomt. Maar dat is zeker niet zo!

Onzekerheid groot

Vergelijken we bijvoorbeeld het Hirlam model (hierboven) met het Duitse HD model, dan zien we dat er behoorlijke verschillen zijn.

Pressure_Deutsch_modell

Duits HD model luchtdrukverwachting voor morgen 8 uur. Het kruis geeft de locatie van het lagedrukgebied aan. Bron: Kachelmannwetter.

Waar het Hirlam model de depressie rond 8 uur morgenochtend voor de kust van Groningen verwacht, heeft het Duits model op hetzelfde moment de depressie boven de omgeving van Amsterdam. De koers van het systeem is dus erg onzeker.

Met zo’n klein systeem zijn de gevolgen van deze onzekerheid met betrekking tot regen of sneeuwval enorm groot. Het is daarom ontzettend moeilijk om precieze sneeuwhoeveelheden te geven, en het tonen van sneeuwkaarten is daarom ook niet zinvol.  Maar we kunnen wel een paar dingen zeggen.

  • Het lijkt erop dat in het zuidwesten en westen de kans op sneeuw klein is. Dit komt doordat de temperaturen daar ver boven het vriespunt blijven. Alles wat daar valt, valt dus waarschijnlijk in de vorm van regen.
  • Ook in het oosten blijven de temperaturen rond of net iets boven het vriespunt. Ook daar zou het dus niet alleen maar te gaan over droge sneeuw, maar het kan ook (deels) gaan om natte sneeuw of zelfs regen.
  • Pas morgenochtend kunnen we goed zeggen wat de koers van het lagedrukgebied wordt, en dus hoeveel sneeuw ruwweg op welke plaatsen gaat vallen. Maar zelfs dan zal het zo zijn dat op plaats A bijvoorbeeld 5 cm sneeuw ligt, en 10 kilometer verderop helemaal niets. Wees dus voorbereid op een verrassing!

Afwachten maar!

Een ding is zeker: er zit voor nu nog niets anders op dan afwachten wat het lagedrukgebied gaat doen. Pas morgen zullen we meer duidelijkheid hebben, dus het blijft spannend. Meer in het weerbericht van Rico van morgen!

Alpenweerman is powered by Kachelmann Wetter en Meteo-Oberwallis

Meer (Alpen)weer en updates ook via Alpenweerman Facebook of Twitter[/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]

Abonneer
Abonneren op
guest

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

2 Reacties
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties