Klik hier om mee te doen met de win-actie


 

Wanneer je op je ski’s naar beneden zoeft over een vers geprepareerde piste sta je er misschien niet bij stil hoe die helling en het landschap om je heen gevormd is. Maar er is heel wat natuurgeweld voorafgegaan aan het boetseerwerk van de Alpen zoals wij die nu kennen. Het mooist zie je dit misschien wel vanuit je luie verwarmde stoel van de skilift. De steile hellingen, kliffen, dalletjes en andere landschapsvormen die we te danken hebben aan de laatste échte ijstijd van meer dan 10000(!) jaar geleden werden pas zichtbaar toen de machtige gletsjers van de Alpen zich door het warmer wordende klimaat terugtrokken naar de hoogste en koudste toppen van de Alpen.

Je kan de meest spectaculaire en herkenbare vormen na dit artikel zelf spotten en het ontstaan begrijpen, ware het een liftsafari. Ik noem ze de Big Five van de postglaciale (na-gletsjerbedekking) landschappen.

1. Cirques

Cirques of ‘keteldalen’ zijn de restanten van de kraamkamers van alle gletsjers. Hier accumuleerde de sneeuw in een kommetje tot dikke ijslagen om vervolgens uit te stromen.

Meerdere gevulde cirques op een rijtje. Photo by Gabriel Garcia on Unsplash
Een cirque zonder de gletsjer die is weggesmolten. Vaak vult de holte zich met water en ontstaat een bergmeertje of ‘Tarn’. Photo by Branislav Knappek on Unsplash

2. U-dal

Een U-dal is een trog in de vorm van een U waardoor een gletsjer zich een weg heeft gebaand.

U-dal in Yosemite national park. Er is zelfs een tweede ‘hangend U-dal’ te zien uitkomend bij de waterval. Photo by Mike Bowman on Unsplash

3. Arêtes

Arêtes: De grillig uitziende ruggen, in linie rechtopstaande ‘Gendarmes’ of ‘politiemannen’ zoals ze ook wel worden genoemd in Frankrijk,  als grenswachten tussen de Cirques. Vormen als twee aan elkaar grenzende cirques naar elkaar toe groeien maar de bergrug ertussen niet doorbreken maar slijpen als een mes.

De arêtes bewaken als gendarmes het dal dat zij begrenzen. De dalletjes zijn Cirques waarbinnen de gletsjer lang geleden gesmolten is. Photo by Kurt Cotoaga on Unsplash

4. Cols

Cols: Je kent de naam waaarschijnlijk als een van die bergpassen uit de Tour de France. In feite is het een Arête die wél doorbroken is en zo een laagte in het gebergte vormt waar je relatief gemakkelijk overheen komt, ook is door de doorbraak van het ijs de grilligheid van de bergrug mooi gladgestreken tot een bolle vorm. De perfecte skihelling als je het mij vraagt!

De “Col de Lautaret” in Frankrijk. Photo by Romain Lohezic on Unsplash

5. Horns

Horns: De meest spectaculaire onder de Big Five is de Horn. Het bekendste voorbeeld hiervan is ongetwijfeld de Matterhorn in Zwitserland. Wanneer drie of meer Cirque gletsjers vanuit verschillende kanten een berg eroderen, slijpen. Kan een pyramidevormige piek ontstaan.


Anderen lazen ook:


Dit is het eerste artikel van Patrick Smit voor Alpenweerman. Wil jij ook schrijven over weer, klimaat, geologie en reizen voor Alpenweerman ? Lees dan hier onze oproep.

(Visited 49 times, 1 visits today)

één reactie op “Vanuit de skilift op landschapssafari in de Alpen: spot jij de Big Five?”

  • Johann
    6 december 2021 at 11:13

    Mooie interessante blog Patrick. Met name het Matterhorn als mijn bekendste “huisberg” spreekt mij natuurijk aan! Overigens betekent Matterhorn ruwweg “de piek in de weilanden”. Het is afgeleid van de Duitse woorden Matte (“Alpenweide”) en Hoorn (“piek”). De Italiaanse en Franse namen verwijzen waarschijnlijk naar het gewei van een edelhert (Italiaans: cervo) resp, Monte Cervino

Comments are closed.

 

SalzburgerLand

Win een skivakantie naar SalzburgerLand 

Je merkt het overal in SalzburgerLand: de locals en de wintersporter zijn simpelweg verliefd op de winter. Een skivakantie, daar houden we allemaal van toch? Maar het wordt natuurlijk nog veel leuker als die vakantie ook nog eens gratis is! Doe hier mee aan de prijsvraag en maak kans op een van de negen wintersportreizen. Elke reis is voor 2 personen. 7 nachten in een 2-persoonskamer in een hotel, inclusief halfpension. Plus twee skipassen voor 6 dagen. Doe mee!

Voigt Travel

Wintersporten in Zweden en Noorwegen 

Kleinschalige pistes, Zweedse koffiepauzes en uitzicht op beboste heuvels: ga wintersporten op z’n Scandinavisch’. Weg van de massa skiën en snowboarden tussen de Zweden en Noren. Bekijk hier de bijzondere winterse reizen van Voigt Travel. Lees meer

Wintersportboeken

Boeken over wintersport

Of je nu nog aan je eerste afdaling moet beginnen of al een doorgewinterde liefhebber van skiën bent? Ook jij vindt hier vast het juiste boek over wintersport. Zorg dus dat je tijdens een wintersport volop van de sneeuw geniet dankzij een goede voorbereiding en inspiratie. Zo zijn er boeken over de juiste technieken en trainingen en de beste je ski-uitrusting. Bestel hier