Opnieuw extreme neerslag zuidkant

Algemeen
Atlantische depressies met hun storingen beïnvloeden deze week het Alpenweer met afwisselende Stau en Föhn-fases. Vooral aan de Alpenzuidkant gaat de komende dagen zeer veel neerslag vallen. Woensdag en donderdag enige afkoeling  met overal kans wat regen of sneeuw. Vrijdag belooft de beste dag van de week te worden!

Tweede dump zuidkant in wording

Toen ik gisteravond een rondje langs de weermodellen deed werd ik een beetje overvallen door de gedachten hoe ik dit morgen allemaal moet gaan uitleggen. Soms heb je van die dagen dan past het allemaal precies en kun je de wekker er bijna op gelijk zetten. De laatste dagen worden we echter meer en meer geconfronteerd met een steeds complexer wordende situatie waarbij de onzekerheid vanaf de middellange en natuurlijk ook langere termijn alleen maar toeneemt. Af ent toe vraag je je af of de modellen het ook allemaal nog wel “weten”. Tja, en als die gaan jo-jo-en en het niet meer weten dan wordt het er voor ons weermannen natuurlijk ook niet echt makkelijker op. Veelal komt het dan aan op een stuk ervaring en buikgevoel. De complexiteit wordt vooral veroorzaakt door een “verstoord” stromingspatroon waarbij de sturende druksystemen steeds weer op een ietwat andere positie worden berekend. Opvallend daarbij nog steeds de drukstijgingen naar het noorden toe en de lagere druk over het zuiden en de Atlantische Oceaan.


Complexe situatie gisteravond op de kaarten van het ECMWF en ook het GFS lijkt
het spoor even bijster met oa een afwijkende (warme) hoofdrun
.

Een andere bottle-neck zijn een aantal afgesnoerde hoogtelaagjes (koudeputjes) die zich ook nog eens met het geheel willen gaan bemoeien (zie kaart hierboven voor woensdag 19 november). Juist deze hoogtelaagjes met hun vaak onberekenbare en wispelturige gedrag zorgen voor het nodige “Kopfzerbrechen”.  Straks  maar weer eens krijgen of we vanmorgen er wat “orde” in kunnen aanbrengen en of er wat meer duidelijkheid is in welke richting we gaan evolueren. Overigens behoorden gisteravond zowel zachtere als ook koudere oplossing tot de mogelijke opties. Laten we echter eerst eens even kijken wat er gisteren gebeurde en wat ons de komende dagen te wachten staat!


In Airolo sneeuwde het gisteren tot een hoogte van 1800 meter, elders meest
boven de 2000 meter

Gisteren trok een zwak koufront langs en deels over de Alpen, het was dan ook meest bewolkt en hier en daar viel wat regen en in de bergen sneeuw. Meest opvallend was echter opnieuw de neerslag die in de Südstau van de centrale zuidelijke Alpen viel. Zo werd in het Zwitserse Ticino 30 tot 55mm afgetapt en lokaal viel er in het Maggiadag iets meer dan 80mm in 24 uur. Nu zijn die gebieden in de Südstau van de zuidelijke Alpen natuurlijk wel wat gewend en van 50 tot 100mm zullen ze hier niet zo snel van schrikken. Dat kon de komende dagen echter wel eens heel anders gaan worden want het is nog maar het begin van veel meer neerslag. De Südstau heeft weliswaar even wat  gas terug genomen maar zal vanaf vandaag weer in kracht gaan toenemen .Op nadering van een volgend koufront nemen de drukverschillen tussen het zuiden en noorden vandaag weer verder toe en daarmee dus ook de Stau neerslag en aan de Alpennoordkant de Südföhn.


Südföhn-Nordföhn en weer Südföhn

Ten zuiden van de Alpenhoofdkam is het vandaag bewolkt en regenachtig (trüb) en vooral langs de centrale Alpenzuidkam valt aanhoudend en intensieve neerslag. Het zwaartepunt bevindt zich in een gebied uitstrekkende vanaf Aosta, Simplongebied tot over het Zwitserse Tessin (Ticino), in de middag en avond zal zich de neerslag nog verder gaan intensiveren. De noorkant “profiteert” van een krachtige Südföhn waarbij de wind af en toe aantrekt tot stromkracht. Het is er meest droog en föhnig opgeklaard. Met de föhn wordt het er opnieuw zeer zacht met temperaturen tot 18 a 22 graden.In de dalen waar de Hochnebel zich kan vastzetten wordt het daarentegen niet veel warmer dan 7 a 9 graden, de kans hierop is het grootst in de Oostenrijkse Alpen.


Actuele radar met de Südstau neerslag aan de zuid en opklaringen (föhn)
aan de noordkant (bron WetterOnline)

Ook in de bergen is het met de aanvoer van de zachte lucht uit het zuiden zacht. Op  2000 meter wordt het een graad of 1 ot 4, het nulgradenniveua pendelt tussen de 2400 en 2700 meter, in de oostelijke Alpen in alle hoogtes nog een aantal graden meer. De sneeuwvalgrens ligt meest rond de 2000 meter, in de oostelijke Alpen rond de 2200 meter. In de bovengenoemde Staugebieden valt er vanaf circa 1800 meter sneeuw en deels kan het door neerslagafkoeling tot in de hoger gelegen dalne sneeuwen (1500-1300m). Tot de avond valt er langs de Alpenhoofdkam 5 tot 30cm sneeuw, in de Südstau 30 tot 70cm. Door de harde wind en sneeuwval neemt het lawinegevaar hier sterk toe.


föhnige opklaringen Hasliberg-Hochsträss 2180m


In Tignes probeert de zon nog door de wolken door te breken


Ook in Zillertal (Zillertal Arena)föhnig, verse sneeuw zou ook hier welkom zijn

Woensdag -donderdag trekt vervolgens het koufront van west naar oost over de Alpen en zal de in ieder geval de föhnfase (tijdelijk) onderbreken. Dit geldt echter niet voor de neerslag die zich na Föheinde ook over de rest van de Alpen zal gaan uitbreiden. Tegelijkertijd daalt met het instromen van wat koudere lucht de sneeuwvalgrens vanuit het westen tot 1500 meter en deels sneeuwt het aan de Alpennoordkant tot circa 1300 a 1100 meter. Met een naar noord draaiende hoogte stroming krijgt de Alpenzuidkant tijdelijk te maken met de Nordföhn, hier wordt het droog en klaart het op. Vooral in de Alpes Maritimes tot over Piemont wordt het zonnig.

Vrijdag zitten we tussen de storingen in en kunnen we even profiteren van tussenhoog invloed. Lang zal de vreugde echter ook dit keer niet duren. Op nadering van een volgend Atlantisch laag wat via het zuidwesten naar de Golf van Biskaje zal trekken krijgen we opnieuw te maken met een sterke overdruk in de zuidelijke Alpen. Dit betekent onherroepelijk het inzetten van een volgende karchtige Südstau en Südföhn fase. In de nacht van vrijdag op zaterdag neemt de bewolking vanuit Frankrijk weer snel toe en reeds in de ochtend gaat het in de westelijke en vooral zuidelijke westelijke Alpen weer regenen en boven de 1800 meter sneeuwen. In het weekend koufront passage, einde föhn en sneeuwvalgrens dalend naar 1600 tot 1100m


Extr. neerslaghoeveelheden berekend door het COSMO-7 model
tot donderdagochtend

Kijken we nog even naar de neerslaghoeveelheden dan zien we dat de modellen weer een behoorlijk plens aan hemelwater berekenen. Dit in de Südstau weer richting de 200 tot 300mm en wie weet ook nog meer. Overigens is het niet alleen prijs in de Stau van de centrale Zwitserse Alpen. Ook in delen van de Franse en Ligurische Alpen en dan met name in die gebieden waar de lucht stuwt gaat veel neerslag vallen. Daarbij moeten we denken aan 100 tot 200mm en lokaal ook hier nog meer. Hogerop in de bergen gaat dit weer veel sneeuw opleveren, tot het einde van de week wordt er door de modellen 100 tot 200cm Neuschnee verwacht, lokaal ook nog meer. Topper vandaag in onze lijst het Italiaanse Alagna Valsesia (Aosta) met 227cm voor de komende 5 dagen. Nu leert de ervaring dat dat meestal wat wordt “overdreven” maar ook dan nog potentie genoeg voor lokale problemen  door wateroverlast, modderstomen (Murenabgänge) en natuurlijk lawine gevaar.

Lange termijn:
Ook vanmorgen blijven de verwachtingen voor de langere termijn nog zeer onzeker. Vrij zeker lijkt al wel dat de hogedruk zich boven Scandinavië  wil gaan vastbijten en de lagedruk noodgedwongen boven centraal en zuid Europa. Het zijn met name de (hoogte)laagjes die het ook vanmorgen weer zeer complex gaan maken. Ik denk ook niet dat het veel zin heeft om daar nu dieper op in te gaan. Wel lijkt het naar het weekend geleidelijk wat kouder te worden met een aanstroming uit meer noordelijke tot wellicht oostelijke richtingen. Echte kou zit daar echter ook nog niet maar begin wel te “trappelen”  om vanuit het noorden naar het zuiden toe uit te gaan stromen.


ECMWF voor midden volgende week, hogedruk in noorden,
lage druk in zuiden.

Vooral de (ultra) lange termijn (13-15 dagen) van het Amerikaanse GFS model wil wel wat kou betreft. Daar zien we een prachtige blokkade worden opgebouwd met aan de oostflank ervan een heuse “artic outbreak”. Helaas staat de operationele oplossing van het GFS hiermee alleen en wordt dit niet door de andere ensemble leden ondersteund. Toch leuk om deze kaarten weer eens te zien en wie weet….?! Tot zover, morgen meer Alpenweer en dan gaat Michael weer speuren naar winterse opties. Fijne dag vanuit een bewolkt en deels nog föhnig Oberwallis, actueel 8.4°.