Klik hier om mee te doen met de win-actie


 

Afgelopen zomer, juli 2021, viel er een ware zondvloed over de Ardennen, Eiffel en Zuid-limburg. De beelden van de overstromingen en evacuaties staan op ons netvlies gebrand. In België en Duitsland vielen vele doden en waren huizen en infrastructuur verwoest als gevolg van het hoge water, maar wat als deze enorme waterbom boven een ander deel van Nederland was gevallen? Onderzoekers van Deltares hebben deze vraag onlangs onderzocht en ik deel de belangrijkste punten hier graag.

Enorme hoeveelheden!

Allereerst kort terug naar de ‘waterbom’ zelf want hoe groot was deze nou eigenlijk? De kaartjes hieronder liegen er niet om. Een gebied dat grofweg heel Nederland beslaat krijgt te maken met meer dan 100mm in 48uur, een groot gebied hierbinnen tot 160mm en de kern (zo groot als de provincie Utrecht) met meer dan 160mm! Dat zijn dubbele maandhoeveelheden.

48-uur neerslagsom juli 2021; werkelijke situatie (links) en een voorbeeld van een verschoven situatie met de kern van de neerslag boven de Haarlemmermeer (rechts). Bron: Deltares
48-uur neerslagsom juli 2021 (links) met de kern verschoven naar het stroomgebied van de Overijsselse Vecht (rechts). Bron: Deltares

Koudeput ‘Bernd’

Deze enorme hoeveelheden neerslag werden veroorzaakt door een ‘perfect storm’. Een koudeput (of cut-off low) “Bernd” die zich rond 12 juli 2021 op grote hoogte loskoppelde van een meanderende straalstroom bewoog zich langzaam naar het getroffen gebied. Eenmaal aangekomen stagneerde Bernd door een gebrek aan krachtige achtergrondstroming en enige remming door het ‘botsen’ tegen het middelgebergte van de Eiffel en Ardennen.

De koudeput Bernd zorgde tegelijk voor een flinke circulatie met een grote aanvoer van vochtige lucht uit twee grote brongebieden, zowel de Middellandse Zee als de Baltische Zee, waar op dat moment een hittegolf zorgde voor een grote luchtvochtigheid door warm zeewater. De depressie bevatte een onstabiele kern die door een combinatie van orografische en dynamische ‘uplift’ zorgde voor de vorming van langdurige sterke convectie en een grote hoeveelheid neerslag.

Elders in Nederland?

Nu hoor ik jullie al zeggen: bergen, dat hebben we niet in de haarlemmermeer, of die aanvoerlijnen vanuit de Middelandse Zee blijven die net zo in stand als we het neerslaggebied verplaatsen? Is het dus wel mogelijk dat een dergelijk weersysteem boven een ander deel van Nederland zich vormt? Het korte antwoord hierop is ja.

Zo kan een voorafgaande hittegolf in Nederland ook zorgen voor extra opwarming en uplift/convectie, een bovengemiddeld warme Noordzee zorgen voor vocht en de positie van een hogedrukgebied zomaar genoeg remming verzorgen richting een afsplitsende koudeput om deze te doen stagneren.

Gevolgen: overstromingen en wateroverlast

Deze enorme hoeveelheid regen in een gebied zo groot als half Nederland zal overal kunnen leiden tot ontwateringsproblemen, afvoerproblemen, wateroverlast en mogelijk overstromingen. Wanneer een vergelijkbaar weersysteem in de zomer optreedt, wanneer de gewassen op het veld staan, recreatieterreinen in gebruik zijn en hoogwaters minder verwacht worden, zal ook de schade voor de landbouw en recreatie groot zijn. Bovendien zullen woningen, infrastructuur en belangrijke voorzieningen schade oplopen, ook in stedelijk gebied.

Wanneer het oosten getroffen wordt zullen rivieren als de Dinkel en de Vecht ver buiten hun oevers treden. De afvoeren die dan berekend worden zijn meer (tot 660m3/s) dan de huidige dijken aan kunnen (tot 550m3/s) waardoor veel dorpen en steden bedreigd worden waaronder plaatsen als Dalfsen en Zwolle. Wanneer de Randstad getroffen wordt moet je denken aan ondergelopen polders, en flinke hoeveelheden water op straat en in kelders voor de duur van een week.

Het aantal doden zoals in Duitsland en België hoeven we gelukkig niet te verwachten. Dit komt vooral omdat het water bij ons niet zo snel zal stromen.

Berekende wateroverlast op straat in Leiden (Bron: klimaatatlas, Leiden)
De Overijsselse Vecht tijdens hoogwater (hier nog binnen de dijken)
Wateroverlast in de Brabantse delta (Bron: Waterschap Brabantse
Delta)

Voorkomen van een ramp

Overlast is bij dit soort zeer extreme weersystemen niet te voorkomen. Wel is het mogelijk te voorkomen dat de overlast in een ramp ontaardt door de impact te beperken en het herstel te bevorderen. Watersystemen zullen in de toekomst zo ontworpen moeten worden dat de afvoercapaciteiten en hoogwaterbescherming passend zijn bij de te verwachten gevolgen van overlast. Landelijke gebieden zullen bijvoorbeeld vaker te maken krijgen met wateroverlast dan stedelijke gebieden, omdat daar de gevolgen meestal kleiner zijn.

Deltares heeft een zevental punten uiteengezet waarop in Nederland moet worden ingezet. Deze komen er in het kort op neer dat er goed onderzoek moet worden blijven gedaan naar de weers- en daaruitvolgende impactvoorspellingen. Daarnaast zullen we in Nederland ons moeten aanpassen aan de te verwachten klimaatverandering en daarmee gepaard gaande extreme weersystemen. Bewustzijn onder iedereen in Nederland is van groot belang om de risico’s van water-overlast en overstromingen te beperken. “Gelukkig wonen wij in een land dat we er onszelf tegen kunnen wapenen.”- aldus een van de onderzoekers.


Ook interessant en heftig om te zien is de vlog van Kees van Ginkel (onderzoeker bij Deltares):

Voor het originele Deltares pers bericht en originele rapport klik hier.

(Visited 1.130 times, 1 visits today)

SalzburgerLand

Win een skivakantie naar SalzburgerLand 

Je merkt het overal in SalzburgerLand: de locals en de wintersporter zijn simpelweg verliefd op de winter. Een skivakantie, daar houden we allemaal van toch? Maar het wordt natuurlijk nog veel leuker als die vakantie ook nog eens gratis is! Doe hier mee aan de prijsvraag en maak kans op een van de negen wintersportreizen. Elke reis is voor 2 personen. 7 nachten in een 2-persoonskamer in een hotel, inclusief halfpension. Plus twee skipassen voor 6 dagen. Doe mee!


We zijn op zoek naar nieuwe weermannen en weervrouwen. Iets voor jou?

We zijn op zoek naar nieuwe weermannen en weervrouwen. Iets voor jou?

Heb je net als wij veel passie en kennis over het weer of klimaat? Wil je in ons team je expertise delen en weer- of klimaatberichten schrijven voor een groot lezerspubliek? Een betrouwbare weersverwachting is essentieel...
Lees verder
Sauerland | Na rustig wintersportweer vanaf maandag verse sneeuw en toenemende wind

Sauerland | Na rustig wintersportweer vanaf maandag verse sneeuw en toenemende wind

Na een weekend met rustig wintersportweer gaat de dynamiek in de atmosfeer toenemen in het Sauerland. De wind gaat flink toenemen, maar er wordt ook weer verse sneeuw verwacht op de hoger gelegen delen. Hoeveel het huidige sneeuwdek kan aangroeien, en de details over het weer in het weekend en...
Lees verder
Alpenweerbericht | Sneeuw op komst noordelijke Alpen

Alpenweerbericht | Sneeuw op komst noordelijke Alpen

Algemeen: Het is nog altijd winters in de Alpen. Het blijft vriezen tot in de dalen komende dagen. De westelijke Alpen hebben te maken met veel zon, in het noordoosten is meer bewolking aanwezig met af en toe een vlok en een opklaring. Later in de week lijkt er meer...
Lees verder

Val d'Aosta

Wintersport in Valle d’Aosta

Het bergdecor van Valle d’Aosta in Noord-Italië is adembenemend. Het dal wordt omringd door de hoogste toppen, door de Mont Blanc, de Monte Cervino, de Monte Rosa. Skiën tot 3000 meter en zelfs hoger betekent sneeuwzekerheid tot eind april. Lees hier de reistips en reisverhalen. Lees meer

Voigt Travel

Wintersporten in Zweden en Noorwegen 

Kleinschalige pistes, Zweedse koffiepauzes en uitzicht op beboste heuvels: ga wintersporten op z’n Scandinavisch’. Weg van de massa skiën en snowboarden tussen de Zweden en Noren. Bekijk hier de bijzondere winterse reizen van Voigt Travel. Lees meer

 

SalzburgerLand

Win een skivakantie naar SalzburgerLand 

Je merkt het overal in SalzburgerLand: de locals en de wintersporter zijn simpelweg verliefd op de winter. Een skivakantie, daar houden we allemaal van toch? Maar het wordt natuurlijk nog veel leuker als die vakantie ook nog eens gratis is! Doe hier mee aan de prijsvraag en maak kans op een van de negen wintersportreizen. Elke reis is voor 2 personen. 7 nachten in een 2-persoonskamer in een hotel, inclusief halfpension. Plus twee skipassen voor 6 dagen. Doe mee!

Voigt Travel

Van de gebaande paden in IJsland

Ontdek het echte IJsland met Voigt Travel. Samen met lokale gidsen beleef je unieke excursies. Je slaapt in kleinschalige hotels en lodges. Zo ontdek je met alle aandacht de ongebaande paden van IJsland. Bekijk de reizen!

Lees meer

CP Helmen

CP Skihelmen met vizier 

Het Zwitserse topmerk CP focust zich als pionier van de Skihelm met Vizier al ruim tien jaar op de ontwikkeling hiervan en niet zonder succes! Inmiddels is CP marktleider in het hogere segment in de Alpenlanden en ook in Nederland groeit dit topmerk onstuimig. Het beste altijd nog beter maken: dat is de missie van CPLees meer