IJzel: schaatsen op straat! Hoe kan dat toch?

Nadat de Alpen langverwachte sneeuw hebben mogen verwelkomen, heeft de winter ook delen van Nederland bereikt! In het noordoosten zijn de temperaturen al een tijdje onder 0, echte winterkou dus. Maar de ‘winter’ in het noordoosten is wel een hele bijzondere. In plaats van sneeuw heeft het op veel locaties daar geijzeld en ge-ijsregend, met levensgevaarlijke, maar ook heel mooie situaties tot gevolg. Hoe kan het dat het op veel plaatsen niet sneeuwt, maar dat er ijzel valt? Lees meer!

Schaatsen op de weg – het kan!

Hoe bijzonder is het – in plaats van over water schaatsen, was het vandaag mogelijk om te schaatsen over de weg.

[fusion_builder_container hundred_percent=”yes” overflow=”visible”][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Schaatsen over de weg. Het is op veel plaatsen mogelijk geweest. Bron: RTV Noordoost.
Schaatsen over de weg. Het is op veel plaatsen mogelijk geweest. Bron: RTV Noordoost.

Sinds de ijzelramp van 1987 is het zelden voorgekomen dat het mogelijk was om te schaatsen een weg. En nu op veel plaatsen wel weer dus. In plaats van een Elfstedentocht over water, zou nu bijna een Elfstedentocht over de weg kunnen worden georganiseerd.

Het verraderlijke van ijzel en ijsregen

Helaas brengt ijzel niet alleen maar mooie plaatjes met zich mee. In het noordoosten zijn al veel ongelukken gebeurd door de gladheid. Ook heeft het openbaar vervoer ontzettend veel last gehad van de ijzel en ijsregen. Het KNMI had gisterochtend dan ook code rood afgegeven voor deze situatie. Ook nu nog zijn de kansen op ijzel en ijsregen niet geweken.

Een ander gevaar is dat bomen kunnen omvallen doordat ze het gewicht van het ijs niet meer kunnen dragen. Gelukkig is dat nauwelijks gebeurd, doordat de ijslaag vrij dun was.

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Ijs zit vastgevroren aan planten. Bron: AWM Dennis de Bruin.
Ijs zit vastgevroren aan planten. Bron: AWM Dennis de Bruin.

Tot slot is in het noordoosten zelfs sprake geweest van stroomuitval, of knipperende lampen. Dit komt mogelijk doordat ijs op hoogspanningskabels blijft zitten, en daarmee de stroomtoevoer belemmert. Dit moet een bijzondere gewaarwording zijn geweest daar.

Waarom ijzel of ijsregen en geen sneeuw?

Normaal gesproken valt bij temperaturen onder 0 aan de grond neerslag als sneeuw. Maar dat is hier dus lang niet altijd het geval. Hoe komt dat?

Botsing van twee luchtsoorten

Voor ijzel of ijsregen heb je zowel aanvoer van zachte lucht als koude lucht nodig. Dit zien wij nu ook plaatsvinden.

 

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Wind om 20:00 uur vanavond volgens het HIRLAM model. Bron: weeronline.
Wind en luchtdruk om 20:00 uur vanavond volgens het HIRLAM model. Bron: Weeronline.

In het zuiden van het land wordt met een zuidenwind zachte lucht aangevoerd uit Frankrijk. Tegelijkertijd drijft met een oostenwind vrieskou vanuit Duitsland het noorden van het land binnen. De twee luchtsoorten botsen boven het midden van het land. Maar dit is niet de plaats waar de ijsregen of ijzel valt. Dat valt veel noordelijker.

Wat hier gebeurt, is dat de warme lucht vanuit Frankrijk boven de koude lucht in het noorden schuift. Dit komt doordat de koude lucht zwaarder is dan warme lucht. En precies dat effect zorgt voor de ingrediënten voor ijsregen en ijzel. Maar hoe gaat dat dan in zijn werk?

Van vriezen naar dooien en weer terug naar vriezen

Normaal gesproken wordt kouder als je hoger komt. Als het vriest, blijft de neerslag uit een wolk (die in de winter bijna altijd begint als sneeuw), in de vorm van sneeuw totdat het de grond bereikt. Als het flink dooit, dan smelt de sneeuw al hoog in de atmosfeer, deze valt uiteindelijk gewoon als regen. Wil de neerslag ijzel worden dan moet er dus iets bijzonders aan de hand zijn.

 

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Ijzel_uitleg_2
Sneeuw ontdooit tot regen, en bevriest weer tot ijsregen.

Bij een ijzelsituatie is alles even net even anders. Terwijl het aan de grond vriest, moet het iets hogerop over een paar honderd meter dooien. Daarboven vriest het dan weer. Dat is ook wat we nu zien. De neerslag begint als sneeuw (zie bovenste gedeelte afbeelding). Als deze sneeuw dan de laag bereikt waarin het dooit (hier de middelste laag, de zachte lucht die vanuit Frankrijk wordt aangevoerd), dan smelt deze naar ‘gewone’ regen. Nog voordat de regen de grond bereikt, komt het weer een koude laag tegen waarin het vriest (de onderste laag). Hier kunnen de druppels weer bevriezen, als dat gebeurt dan leidt dit tot ijsregen, en geen sneeuw. Deze heet officieel geen ijzel.

Wanneer mag het dan ijzel genoemd worden? Dat is als de ontdooide neerslag niet bevriest tijdens de val, maar pas als de regen in aanraking komt met het oppervlak. Een ding hebben ze wel gemeen: zowel ijzel en ijsregen kunnen extreem gevaarlijke situaties opleveren!

In de situatie hierboven valt er dus gewoon regen rond Utrecht, tot en met Groningen valt ijsregen en ijzel, en verder naar het noordoosten valt de neerslag als sneeuw.

Winter en lente

Niet overal in Nederland is het winter. Terwijl het in het noorden en noordoosten flink vriest met sneeuw en ijzel, is hier niets van te merken in het zuiden van het land. Zelfs in een klein land als Nederland kunnen de temperaturen flink uiteenlopen. In Zeeland is het behoorlijk zacht met temperaturen rond 8 graden, en in Groningen vriest het lokaal meer dan 4 graden. Een verschil van 12 graden dus, en dat over maar 300 kilometer afstand!

 

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Winter en lente in Nederland op een dag. Bron: Buienradar.
Winter en lente in Nederland op een dag. Bron: Buienradar.

Ook op woensdag en donderdag zijn de kansen op ijzel en ijsregen niet geweken. Pas vanaf vrijdag lijkt de winter definitief uit het land te worden verdreven. We houden je op de hoogte via de weerberichten!

Alpenweerman is powered by Kachelmann Wetter en Meteo-Oberwallis

Meer (Alpen)weer en updates ook via Alpenweerman Facebook of Twitter[/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]

Abonneer
Abonneren op
guest

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

0 Reacties
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties