Hoe is de droge zomer gekomen en is ze al opgelost?

2

Vanaf april hebben we een bijna kurkdroge zomer gehad. We kregen continu te maken met hoge druk gebieden die grote delen van Europa schitterend weer bezorgden. Ondertussen is de herfst, de tijd van het jaar met normaal gesproken de meeste neerslag, ook bijna op zijn retour en hebben we nog weinig verbetering op dit gebied gehad. Er zijn velen weer-records gesneuveld dit jaar. De zomer van 2018 staat op plek drie van extreem droge met maar 86,4 mm neerslag, we schrijven plek vijf bij als extreem droge herfst met maar 101,5 mm neerslag en dat in één jaar! Hoe kwam dit en hoe staat het er nu voor met de meteorologische winter voor de deur?

Alleen al aan dit kaartje van het KNMI met de temperatuur anomalie blijkt dat het vanaf April boven gemiddeld warm is geweest in De Bilt.

We zien in het bovenstaand kaartje dat ook november en december 2017 bovengemiddeld warm waren, net als januari en begin februari. Als we even terug gaan naar toen zien we dat we te maken hadden met volle uiterwaarden, kortom geen droogte maar een overschot aan water naar aanleiding van grote hoeveelheden neerslag. In 2017 hadden we een iets te nat jaar dan gemiddeld 862 tegen 847 normaal. Dat we in Nederland goed met water om kunnen is wereldwijd bekend. We hebben eeuwen lang moeten vechten tegen het water, daarom zijn o.a. de deltawerken aangelegd. Afgelopen jaren is Rijkswaterstaat bezig geweest met het project “ruimte voor de rivier”. Afgelopen winter kwam dit goed van pas toen de Rijn bij Lobith op 10 januari jl. op NAP +14,64 m stond, trad deze buiten zijn oevers zonder enig gevaar voor mens en dier. De Waal stroomde netjes over in de Spiegel-waal waarvoor hij bedoelt was en zo was de hoogste druk van de ketel afgehaald.

In dit kaartje zien we goed hoe hoog het water in januari stond, dat het in maart snel is gezakt. In juli toen de zon op zijn hoogst stond en de verdamping dus het sterkst is, was er geen houden meer aan en is het waterpeil steeds verder gezakt.
In januari hadden we te maken met overstroomde rivieren. Foto: Lars van Galen
Dit zijn hele mooie foto’s van Sander Wels. Deze laten het verschil laat zien tussen januari, toen de Spiegel-waal volliep. De rechter is in oktober gemaakt toen het nog steeds aan het na-zomeren was. Op de linker foto zien we de balk waar de rechter foto is gemaakt uiterst rechts in beeld liggen, dit om o.a. de scheepvaart in de “goede” Waal te houden tijdens de vaart.

Vanaf half februari tot en met maart was het aan koning winter, toen was daar plots direct de zomer. Er werd op 19 april al 27,4 graden gemeten in De Bilt terwijl we in de winter van 2018 nog 33 vorstdagen hebben gehad en er mensen in maart op de schaats hebben gestaan. Het was een komen en gaan van hoge drukgebieden. Deze hogedrukgebieden lagen vaak boven Scandinavië of midden Europa waardoor er bij ons via het continent warme, droge lucht werd aangevoerd. Als de straalstroom dan ook nog eens iets noordelijker dan normaal komt te liggen (zie onderstaand kaartje) worden alsmaar nieuwe lagedrukgebieden via IJsland om het vasteland van Europa heengeleid. Als er dan toch al eens een storing ons wist te bereiken was het al dusdanig verzwakt dat het vaak niet meer was dan letterlijk een druppel op een gloeiende plaat.

 

De straalstroom lag grotendeels van gedurende de periode juni t/m oktober vlak boven Nederland bron: NOAA

We zien hiermee dat het geen nationaal probleem is. Grote delen van Europa kampen met watertekorten die niet meer alleen merkbaar zijn voor boeren. Aan de zuidelijke kant van de Alpen is al redelijk wat sneeuw gevallen maar alles wat ten noorden van de Alpenhoofdkam ligt is droog. De Rijn krijgt door de droogte in de Alpen geen aanvoer waar zij ontspringt. Onderweg heeft zij deze zomer ook in Duitsland weinig hemelwater tot zich kunnen nemen, ze heeft vanwege de velen uren zon alleen maar water moeten geven. In heel Duitsland viel er dusdanig weinig neerslag dat veel stuwmeren zo goed als zijn droog gevallen. De stuwmeren worden daar als zoetwaterbekkens gebruikt in tijden van droogte.

Ook onze oosterburen gaan gebukt onder de droogte, dit kaartje laat ons zien dat er in oktober in het stroomgebied van de Rijn zeer weinig neerslag viel, de cijfers spreken voor zich. Bron: DWD

Op de oevers van de steeds smaller wordende Rijn kon men heerlijk op het veel al kiezelstrand, liggen zonnebaden deze zomer. Als de mensen die daar lagen op de passerende boten letten konden zien dat het steeds minder, en vooral minder zwaar belaadde schepen waren. Met mindere belading varen heeft consequenties voor velen. Er zijn brandstof tekorten in landen waar je het niet van verwacht zoals Duitsland en België, en dat vlak voordat de winter begint. Mede dankzij lage rivierstanden.

Duidelijker kan het lage water niet aangegeven worden, extreem laagwater in Zutphen. Deze foto is door Sander Wels gemaakt in oktober.

Als zoete water van de Rijn een lage afvoer heeft, rukt de zoute Noordzee steeds dieper het binnenland in omdat het minder tegendruk krijgt. Dat is een probleem voor onze zoet water voorziening, dit komt in ons land vooral voor bij droogte. Als de tegendruk van zoet water door de droogte in de vorm van grondwater en oppervlaktewater veelal wegvalt, komt er via de kustprovincies en riviermondingen zoutwater bij ons zoete water dat gaat zich mengen. De wettelijke norm van chloridegehalte oftewel zoutwater in ons drinkwater is bepaalt op 150 mmg zout per liter. Er zijn deze zomer vele metingen gedaan en uit onderzoek is gebleken dat we, om over die norm te gaan we een aantal van deze extreme zomers achter elkaar moeten krijgen.

Op deze plek in Arnhem waar maker Arthur onder de brug over de Rijn staat klotst normaal het water…
Als we 10 dagen vooruitkijken zien we eindelijk neerslag van betekenis in gehele stroomgebied van de Rijn en de andere wateren van de Lage-Landen! Een goed begin is het halve werk.

Meer details hierover leest u uiteraard morgenochtend in het reguliere weerbericht!

Tot zover dit blog, ik hou alle bijzondere weersomstandigheden in de Alpen en Lage-Landen in de gaten dus wellicht tot snel!

Join Alpenweerman community:
Alpenweerman.nl is volop groeiende en heeft steeds meer lezers voor de dagelijkse weerpraatjes voor zowel de Alpen als voor de Lage Landen. Verder verschijnen er met regelmaat ook andere zeer interessante artikelen. Bovendien zijn we eerder dit jaar uitgeroepen tot de snelste stijger en staan we op een hele mooie 6e plaats voor ‘meest effectieve en toonaangevende Nederlandse wintersportwebsite’s 2018′.

Mocht je interesse hebben om binnen het Alpenweerman platform te participeren of om ons team te komen versterken (Alpenweer, Benelux-weer, IT, marketing, bloggen, vloggen, sociale media) neem dan contact met ons op via [email protected] 

Wil je sponsor of partner worden van ‘The fastest rising star at the sky’, dan kan ook geheel vrijblijvend contact met ons worden opgenomen via het genoemde mailadres en vraag dan naar de mogelijkheden.

Wij kunnen de volgende diensten leveren:
Weerbericht op maat! Maak je niet druk om het weer, dat doen wij voor u!

  • Trainingen voor bedrijven, scholen, verenigingen, sponsoren etc..
  • Cursussen tbv weerkunde, meteo, weerstations etc..
  • Kennissessies op locatie (ook in het buitenland)
  • Seminars en Webinars
  • NIEUW compleet verzorgde “Ski Safari‘s” Wallis (Aletsch / Zermatt – Cervinia)
  • Wereldwijde weathercard service
  • Ook in de Alpenlanden kan het op locatiegeregeld worden.

Wilt u meer informatie of wilt u weten wat wij voor uw kunnen betekenen?
Neem dan contact op met: [email protected] / [email protected]

Meer weer en foto’s vind je op Facebook  en/of Twitter. Ook zijn we natuurlijk blij met steun in de vorm van LIKES en FOLLOWS. Foto’s zien we graag tegemoet op [email protected].

2 REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.