Depressie (retrograd )

In de meeste gevallen trekken depressies (ofwel lagedrukgebieden) ongeveer van west naar oost over de Atlantische Oceaan en ons gebied. Dit houdt verband met de aanwezigheid van een straalstroom boven de oceaan, die in een groot aantal gevallen als een soort kronkelende rivier hoog boven onze hoofden in de atmosfeer aanwezig is. Hierin treden regelmatig zeer grote windsnelheden op. Vaak bevindt zich in de buurt van IJsland een diepe depressie, met name in het winterhalfjaar. Kleine storingen aan de rand van dit systeem, meestal aan de zuidkant, worden randstoringen genoemd en dit zijn meestal de systemen die ons weer bederven, omdat ze met de straalstroom mee in onze richting koersen. Soms gaat het echter anders. De straalstroom is namelijk niet altijd aanwezig. Soms ook loopt ze heel anders, bijvoorbeeld van zuid naar noord, of andersom.
Soms is het verloop zo grillig, dat er boven ons gebied een straalstroom vanuit het oosten ontstaat. Wat ook kan gebeuren, is dat er zich, dankzij het kronkelen van de straalstroom een hoeveelheid lucht afsnoert, de lus knelt zich als het ware af. Als er zich nu een hoeveelheid koude lucht, oorspronkelijk aan de noordzijde van de straalstroom aanwezig, afsnoert, dan spreekt men van een zogeheten koude put. Dit fenomeen wordt elders in deze rubriek behandeld. Door de aanwezigheid van een koude put, of een afwijkend verloop van de straalstroom, kunnen depressies soms vreemde koersen gaan volgen. Een koude put gaat ook meestal samen met een lagedrukgebied en leidt vaak een eigen leven en volgt meestal een uiterst grillige koers.

Een retrograde depressie is een depressie, die zich (ongeveer) van oost naar west verplaatst, tegendraads, tegen het normale weersverloop in, en wordt aldus retrograad genoemd. Vaak gaat zo een depressie gepaard met heel veel neerslag. Dit komt omdat dit systeem zich gewoonlijk niet snel verplaatst. Verder komt er aan de oostflank van een retrograde depressie met een zuidstroming gewoonlijk zachte en vochtige lucht vanuit het Middellandse Zeegebied naar het noorden, die opglijdt tegen koude lucht ten noorden van de retrograde depressie. Dit werkt de vorming van zeer omvangrijke neerslaggebieden in de hand. De volksmond zegt wel, dat regen vanuit het oosten drie dagen lang duurt. Soms heeft men gelijk. Begin september 1984 trok er een retrograde depressie, na een extreem droge augustusmaand, vanuit het zuidoosten in onze richting en veroorzaakte vooral in de zuidoostelijke helft van Nederland meer dan twee dagen achtereen regen. Er vielen dan ook tientallen millimeters regen.