We willen graag met je in contact komen. Discusieer je mee? 😀

Meldingen
Clear all

 Om dit forum te lezen hoef je geen lid te zijn. Maar hoe leuk is het om met ons mee te praten? 😀 Join US!

 

MELD JE NU GRATIS AAN EN PRAAT LEKKER MEE!

 

[Belangrijk] Polar Vortex  

  RSS
Remco Mienis
(@remco)
Super lid Admin

Polar vortex

De beleving van het weerbeeld vindt altijd plaats aan de grond, want daar houden wij mensen ons meestal op. Maar het zijn juist de patronen hoog in de atmosfeer die sturend zijn voor de ontwikkelingen aan de grond. De zogenaamde ‘polar vortex’ vormt een belangrijk onderdeel van het omvangrijke complexe systeem in onze atmosfeer dat resulteert in ons weerbeeld aan de grond. De ‘Polar Vortex’ wordt gevormd door koude lucht rondom de polen,  vanaf 5 kilometer boven het aardoppervlak. Deze aanwezigheid van kou levert lagedrukwerking op in de bovenlucht.

Er dient onderscheid gemaakt te worden tussen enerzijds de troposferische polar-vortex (TPV) en anderzijds de stratosferische polar-vortex (SPV). Zowel op langere als ook op kortere tijdschalen blijken de stratosfeer en de troposfeer gekoppeld te zijn. Zo leiden bv variaties in de stratosferische westenwinden enkele weken later tot soortgelijke variaties in de troposferische westenwinden.

Anderzijds kunnen de Rossby-golven zich tot in de stratosfeer voortbewegen (bergen, hogedrukgebieden) met als het gevolg dat ook de stratosferische jetstream gaat “zwingen“. De windsnelheden nemen gedurende de daaropvolgende 2 tot 3 maanden gestadig af met als gevolg dat de polar-vortex zo instabiel wordt dat warmelucht tot in de hogere atmosfeer boven de Noordpool doordringen kan. Deze opwarming van de stratosfeer (major warming) leidt tot het uiteenvallen (2 helften) van de polar-vortex (een zgn. polar-vortex split). Boven het noordelijk halfrond zien we een overgang naar meer meridionale atmosferische stromingen (blokkades) met transport van koude arctische luchtmassa’s tot zuidelijke breedtegraden. Dit vindt plaats boven zowel de USA als boven Europa.

De precieze koppelingmechanismen en factoren die hierop aangrijpen zijn nog onbegrepen en vooral de laatste jaren wordt veel onderzoek gedaan.
Algemeen kan men stellen;
-een sterke TPV leidt tot sterke westenwinden (zonaal) / positieve fase AO-NAO
-een zwakke TPV leidt tot verhoogde blokkades (meridionaa) / neg fase AO-NAO

Zwakke Polar-Vortex (kou)

Zwakke Polar Vortex

Sterke Polar-Vortex (warm)

Sterke Polar-Vortex

 

 

Zowel het Zuidelijk als het Noordelijk Halfrond een polar vortex
Er bestaan in feite twee ‘polar vortex-en’. Eén bij de Zuidpool en één bij de Noordpool. Rondom de Zuidpool kent deze lagedrukwerking in de bovenlucht een relatief regelmatige cirkelvorm. Dat komt omdat, afgezien van Antarctica zelf, er nauwelijks landoppervlak rond de Zuidpool aanwezig is. Het circulatiepatroon rond die pool wordt daardoor nauwelijks verstoord.

Ronddraaiende uitstulpingen
Rond de Noordpool wordt de stroming echter wél door allerlei landoppervlak verstoord. De rond de Noordpool draaiende koude luchtmassa’s kennen daardoor een veel grilliger vorm, met diverse, steeds van vorm veranderende, uitstulpingen. Deze lobben koude lucht in de bovenlucht zijn in feite bovenluchttroggen, uitlopers van lagedrukwerking hoog in de atmosfeer.

Deze uitstulpingen draaien mee met de globale stromingsrichting op aarde, van west naar oost, die wordt veroorzaakt door de draaiing van de aarde om haar as. Binnen deze steeds veranderende situatie kent de vortex rond de Noordpool gemiddeld gezien twee kerngebieden. Eén dichtbij Baffin Island in het noordoosten van Canada (ook wel eens de ‘Canadese koudekolk’ genoemd), en een andere boven het noordoosten van Siberië.

Het hiernaast getoonde afbeeldingen met de bovenluchttemperaturen voor de komende periode illustreren dit alles. De koude lucht ‘kolkt’ rond de Noordpool van west naar oost, met uitlopers die als tentakels af en toe ver zuidelijk uitzakken, en zich vervolgens weer terugtrekken. Daarbij bevindt zich boven het noordoosten van Siberië aanvankelijk de belangrijkste kern van kou, later voegt het noordoosten van Canada zich daarbij. Opvallend is dat ook Europa zo nu en dan een veeg van de bovenluchtkou meekrijgt.

Slingerende straalstroom: afwisseling
Op de grens tussen deze zeer koude bovenlucht en de warmere lucht bevindt zich een relatief smalle zone waarin over een relatief kleine afstand grote temperatuursverschillen bestaan. Op (en als gevolg van) die scherpe overgang vinden we de straalstroom terug, de zone waarin zich de meest actieve depressies aan de grond ontwikkelen.

Stratosferische polar-vortex
Hiermee wordt de eigenlijke polar-vortex bedoeld, een traag systeem welke zich manifesteert  in de stratosfeer op 12 tot 30 km hoogte ( 100 hPa tot 10 hPa).

Citaat
Geplaatst : 13/01/2019 11:20 pm
Marientje vond het leuk
Topic Tags
Johann
(@johann)
Super lid Admin

Poolwervel 
Grote delen van Canada en de VS kampen met extreme winterkou. De oorzaak? Wármere lucht boven het Noordpoolgebied.

Extreme kou teistert grote delen van Canada. In de Verenigde Staten zijn vooral het noordoosten van het land en het Midden-Westen getroffen. Er worden temperaturen gemeten tot -30 graden Celsius, volgens een alarmbericht van de Amerikaanse National Weather Service ver onder het gemiddelde.

De oorzaak van de kou is een verstoring in de ‘polar vortex’, de poolwervel in de stratosfeer, op een hoogte van zo’n 30 kilometer. Elk najaar ontstaat daar boven het Noordpoolgebied een groot lagedrukgebied, doordat zonlicht wegblijft. Dat gebied blijft tot het begin van de lente. Er waaien in die periode sterke winden met snelheden van zo’n 300 km/u, in oostwaartse richting.

Maar hoe kan die poolwervel op 30 kilometer hoogte zorgen voor zulk koud weer aan de grond? „Omdat die wervel niet altijd stabiel is”, zegt Michiel van Weele van het KNMI. Vorig jaar zocht hij samen met student Lars van Galen uit hoe de poolwervel verstoord kan raken.

Lees gehele artikel via NRC  - hier -

ReageerCitaat
Geplaatst : 01/02/2019 8:54 am
Lars van Galen
(@lars-van-galen)
Actief lid Admin

De poolwervel krijgt over een paar weken waarschijnlijk een eerste klap te verduren, die wel eens groot zou kunnen uitpakken. Waarschijnlijk is de klap nog niet genoeg voor een officiele SSW (windomkering op 60 noord, 10 hPa). Maar de kans op een SSW neemt daardoor later in december waarschijnlijk wel toe.

Het hoe en wat lees je hier.

En de gedachten achter de kansen op de opwarming en SSW lees je hier.

In ieder geval gaat staat vast dat we een interessant begin van de winter tegemoet gaan!

ReageerCitaat
Geplaatst : 20/11/2019 4:33 pm
Ricardo, Johann en Daan van den Broek vonden het leuk
Johann
(@johann)
Super lid Admin

@lars-van-galen

Mooie heldere uiteenzetting weer Lars! 
We gaan de ontwikkelingen en teleconnecties de komende tijd nauwlettend vervolgen. Wellicht dat het ECMWF al een eerst aanzet daartoe geeft richting dag 8 -10 #downstream development!  Mocht dit gaan lukken dan evolueren we naar een markant kouder weer patroon! #afwachten 

 

ReageerCitaat
Geplaatst : 20/11/2019 4:43 pm
Daan van den Broek
(@daan_awm)
Actief lid Admin

Inderdaad heel interessant! Gaat hoe dan ook bijzondere weerkaarten opleveren begin van de winter, en hopelijk gunstig voor winterweer bij ons.

ReageerCitaat
Geplaatst : 20/11/2019 4:48 pm
Maarten Minkman
(@maarten)
Activever lid Admin

Mooi geschreven Lars! Ik vraag mij nog af wanneer je de eerste effecten op de weerkaarten "aan de grond" kunt verwachten bij dit soort gebeurtenissen? Of verschilt dat heel erg per keer?

ReageerCitaat
Geplaatst : 20/11/2019 5:40 pm
Lars van Galen
(@lars-van-galen)
Actief lid Admin

Zeker interessant! Als je dit soort gebeurtenissen bekijkt, dan kunnen de gevolgen al komen direct na de opwarming, maar ook veel later (tot ongeveer 2 maanden erna). Veel hangt af van hoe sterk de opwarming komt en hoe diep deze opwarming weet 'door te dringen' naar beneden (tot de bovenkant van de troposfeer, ~8 km hoogte in de poolgebieden).

ReageerCitaat
Geplaatst : 22/11/2019 11:23 pm
Maarten Minkman vond het leuk
Lars van Galen
(@lars-van-galen)
Actief lid Admin

De opwarming lijkt nu een stuk minder fel geworden dan die eerst werd verwacht door het GFS-weermodel. Dat betekent dat de kansen op een plotselinge stratosferische opwarming midden-december ook flink zijn afgenomen. Het wachten is nu op een tweede, sterkere klap, als die gaat komen...

20191124 EDIT

 

ReageerCitaat
Geplaatst : 24/11/2019 6:49 pm
Johann
(@johann)
Super lid Admin

@All  /Twitter oproep 

De komende tijd gaan we via dit TOPIC  samen met Lars (Alpenweerman blogger en researcher Sudden Stratospheric Warmings aan de Cornell University te Ithaca (NY /VS)  de ontwikkelingen in de hogere atmosfeer vervolgen en op een begrijpelijke manier proberen in kaart te brengen.

Tevens zullen we tussen de bedrijven door wat dieper ingaan op deze materie en de onderlinge wisselwerking tussen troposfeer en stratosfeer #teleconnecties

Schroom niet om te vragen of gewoon lekker je eigen ding in te brengen!  

 

ReageerCitaat
Geplaatst : 25/11/2019 7:45 pm
Johann
(@johann)
Super lid Admin

Definitie(s) 1.

Algemeen;

De term SSW (sudden stratospheric warming) verwijst naar de waarnemingen en het optreden van een snelle opwarming in de stratosfeer. 

stratos

Plotselinge  temperatuurstijgingen in de stratosfeer zien we regelmatig en kunnen per winterseizoen meerdere keren optreden.

Daarbij maakt men onderscheid tussen een sterke opwarming van de stratosfeer (major stratospheric warming) van meer dan 50 graden in slechts een paar dagen en zwakkere opwarming (minor  stratospheric warming) van tenminste 25 graden.

ReageerCitaat
Geplaatst : 25/11/2019 8:06 pm
Lars van Galen
(@lars-van-galen)
Actief lid Admin

De opwarming waar we al eerder over spraken is nu ook in de termijn gekomen dat die zichtbaar is in het ECMWF-weermodel. We zien de opwarming boven oost-Azië, met op 5 december een maximumtemperatuur van -20 graden. Dat is relatief gezien een vrij zwakke opwarming, die weinig invloed gaat hebben op de poolwervel.

ECMWF

ECMWF-geopotentiale hoogte en temperaturen op 10 hPa (~30 km) voor 5 december

Het GFS-weermodel laat de opwarming later aan kracht winnen en wel sterk genoeg zijn om de poolwervel 'pijn' te doen. Maar dat heeft dit weermodel de afgelopen week ook al laten zien, en iedere keer was het 'vals alarm'. Een 'officiële' SSW zie ik dus ook nog niet gebeuren de komende tijd.

ReageerCitaat
Geplaatst : 28/11/2019 7:35 pm
Ricardo en Johann vonden het leuk
Johann
(@johann)
Super lid Admin

High Index / Pos. NAO-AO en een "kerngezonde" Strat. Polar Vortex. Gemiddeld over alle breedtegraden sterk zonaal. Slechte vooruitzichten / ontwikkelingen dus voor de winter in Europa. Ook de exp. seizoens verwachtingen Ec / NOAA gaan van (zeer) zacht winterweer uit (Jan, Feb) 

u 60N 10hpa (1)
GFSOPNH12 288 41 (1)
GFSOPNH12 288 42

 

ReageerCitaat
Geplaatst : 03/01/2020 7:13 pm
Johann
(@johann)
Super lid Admin

Inmiddels zijn we weer een dikke maand verder en hetgeen we adhv de ontwikkelingen in de hogere atmosfeer als ook de lang termijn prognoses al bang voor waren is bewaarheid geworden. 

Tot dato hebben we nog steeds met die zeer krachtige onverstoorbare SPV te maken met ook in de troposfeer de zeer krachtige westelijke hoogtewinden (zonaal) en dus die aanhoudende sterk pos. NAO en AO met een noordelijk verlopende jet en subtropische hoogs /hoogteruggen.

Ook voor de komende dagen (weken) zal er niet veel veranderen aan deze situatie met de kerngezonde krachtige SPV en de zonale wind. Ook de rest van februari gaat als het aan de weermodellen lift zacht verlopen en ook de prognoses voor maart staan op zacht!

zondalwinds1602
pvstruct1602
gfspv1602

 

 

 

 

ReageerCitaat
Geplaatst : 16/02/2020 11:53 am

Reageer

Author Name

Author Email

Titel *

 
Preview 0 Revisions Saved
Share:

Benelux

Alpen

Achtergrond