Alpen – Herfst met winters plaagstootje in aantocht

Algemeen; Ook de komende dagen verblijven de Alpen in het bereik van vochtig warme luchtmassa’s. Na een korte Föhnfase volgt vrijdag een actief koufront en wordt een markant koudere weer episode ingeleid, in de bergen wordt het winters!

Einde nazomer – warmte anomalie in zicht

Ook het weekend stond in het teken van voor de tijd van het jaar warme lucht en veel te hoge temperaturen. De lucht was met name in de westelijke Alpen en aan de zuidkant ook vochtig en daardoor onstabiel. Dit vertaalde zich wederom in het ontstaan van stapelwolken en lokale regen buien deels ook met onweer. Grotere neerslag hoeveelheden vielen er echter niet en op de meeste plaatsen bleef het gewoon droog. Met de zon erbij kon het kwik dan ook weer makkelijk tot hoog zomerse 25 tot 28 en lokaal 30 graden stijgen.

De komende dagen nog even profiteren van het zachte nazomerweer. Foto afgelopen week wandeling langs de skipistes op Rosswald

Lekker even afkoelen bij de Speichersee op Rosswald (Staffelpiste) op circa 2400 meter hoogte.

“Kneippen”,  Speichersee met Francien Bakker afgelopen week
Veel bewolking en maxima van 15 tot 23 graden zaterdagmiddag. Foto Alpenweerman weerstation Chalet Bergfriede op Rosswald

Hieronder nog een paar indrukwekkende beelden van een gletsjertour over de 23 km lange Grote Aletsch gletsjer zaterdag j.l De beelden werden gemaakt door Carl-Eduard Meyer via Twitter @streumeyer. Hoe indrukwekkend en reusachtig deze gletsjerreus nog steeds is is mooi te zien op de 3e foto (de groep is onder op de foto nog net waar te nemen)

Épisode cévenol

Heel anders het plaatje zaterdag in de berggebieden van de centrale Franse Alpen respectievelijk het centraal massief. Gestuurd door een laag met kern boven het westen van Frankrijk werd warme vochtige lucht vanuit de Middellandse Zee (Golf du Lion) naar het noorden toe op transport gezet.

Door een koufront (occlussiefront) en de nodige convergentie tussen de verschillende luchtmassa’s ontwikkelden zich met zwaartepunt in de regio van de Cévennes zware regen en onweersbuien. Mede door de orografie viel er hier aanhoudend en intensief neerslag waarbij lokaal neerslaghoeveelheden van 100 mm per uur werden geregistreerd. Binnen 15 uur viel er hier 400 tot 715 mm aan neerslag.

Dit weerfenomeen wordt in Frankrijk aangeduid als “épisode cévenol” en komt elk jaar en met voorkeur in de herfst wel voor. Wanneer echter alle puzzelstukjes goed vallen kunnen in relatief korte tijd dit soort extremen neerslaghoeveelheden gaan vallen en spreken we van een “véritable épisode cévenol“. Ter vergelijking, tot dusver viel er dit gehele jaar hier in Oberwallis 350 mm aan neerslag in bijvoorbeeld de Benelux valt per jaar 700 tot 900 mm aan neerslag.

Overigens kan het nog extremer! In het jaar 1900 viel einde september tijdens een “véritable épisode cévenol” in Valleraugue aan de zuidkant van des Mont Aigoual meer dan 1000 mm aan neerslag. Op 29 september viel er in 10 uur tijd 900 mm aan neerslag. Dat dit soort neerslaghoeveelheden met een hoop ellende en schade door overstromingen , modder en steenlawine’s (flash-floods) gepaard gaan zal niemand verbazen.

Astronomische herfst

Voor de weerkundigen is herfst al op 1 september begonnen. De astronomische herfst begint rond 23 september, het moment wanneer de zon precies boven de evenaar staat en dag en nacht overal op aarde even lang duren. Dit jaar is dat op 22 september en het zal tot 20 december duren wanneer de winter het stokje overneemt.

Gisteren nog prima berg en wandelweer in Klösterle Bergstation Riedkopf (1960m) Vorarlberg, begin volgende week zou hier zomaar een dik pak sneeuw gaan vallen

Nazomer exit

Het lijkt steeds zekerder dat ook de atmosfeer gaat omschakelen naar een compleet ander herfstachtig en tijdelijk ook veel kouder stromingspatroon. Tot het zover is kunnen we echter nog een dag of 4 genieten van de thermische verwennerij. In hoeverre de zon ook nog mee gaat doen is nog even afwachten. Aan de zuidflank van een gordel met hogedruk die zich uitstrekt vanaf de Azoren tot over Denemarken en oost Europa hebben de Alpen te maken met lagedrukgebieden.

GFS voor maandag met de lagedruk boven midden Europa

De aangevoerde lucht vanuit het Middellandse Zee gebied is weliswaar warm maar ook vochtig en onstabiel van opbouw. Dat betekent met name in de berggebieden getriggerd door de dagelijkse gang er stapelwolken ontstaan die lokaal het buien stadium bereiken. Waar precies de buien al of niet met onweer zullen gaan vallen is altijd lastig in te schatten.

Met maxima van 22 tot 25 en lokaal 25 tot 27 graden is het nog steeds zo’n 8 tot 5 graden te warm voor de tijde van het jaar. Datzelfde geldt voor de bergen waar de vorstgrens rond de 3500 meter pendelt. Geleidelijk gaat het kwik vooral op wat grotere hoogte wel een langzame dalende trend inzetten maar veel heeft dit nog niet te berekenen en het blijft tot donderdag nog te warm voor de tijd van het jaar.

Radarbeeld Alpen 09h30. Bron WetterOnline.de

Temperatur / Wettersturz

Vanaf vrijdag gaat dan de bezem door de atmosfeer en krijgen we te maken met een compleet ander en vooral veel kouder weerbeeld. Veel koudere arctische luchtmassa’s gaan dan tussen hogedruk boven de Atlantische Oceaan en depressies die zich boven het Verenigde Koninkrijk tot over Scandinavie uitleven naar het zuiden uitstromen.

GFS met het uitstromen van de veel koudere arctische lucht richting de Middellandse Zee

Vanuit de langgolvige hoogtetrog gevuld met veel koudere lucht (vooral op grotere hoogte) zien we donderdag een aparte depressie via de Britse Eilanden richting de Benelux en noord Duitsland afzakken. Een eerste daarmee samengaande koufront zal met neerslag in de nacht van donderdag op vrijdag over de Alpen trekken.

Het koufront heeft donderdagmiddag Duitsland en Frankrijk bereikt

Daarmee wordt tevens de deur geopend voor de veel koudere arctische luchtmassa’s die over west Europa, de Alpen en tot over de Middellandse Zee zullen gaan uitstromen.

Sneeuwvalgrens dalend tot 1000 meter (of nog lager)

Het belooft dan (zeer)onbestendig te gaan worden met veel wind en neerslag (buien). Vooral in de bergen gaat het markant afkoelen en krijgen we te maken met een heuse Temperatursturz van 15 tot 18 graden! Het 500 hPa drukvlak daalt van 5800 naar 5300 meter en het kwik daalt op deze hoogtes van -15 naar -30 graden. Op het 850 hPa (circa 1400 meter hoogte) daalt het kwik van een graad of 15 naar 0 tot -2 graden.

T850 hPa trend GFS model
Trend vorstgrens

Dit heeft natuurlijk ook gevolgen voor de vorst en sneeuwvalgrens, aanvankelijk regent het nog tot grote hoogtes maar vrij snel zal de sneeuwvalgrens vrijdag tot 1400 a 1000 meter dalen. Mocht er intensieve en aanhoudende neerslag gaan vallen dan kan de sneeuwvalgrens tot onder de 1000 afzakken en in de inner alpine gebieden kan het dan ook maar zo tot 800 a 700 meter sneeuwen! De vorstgrens daalt tot circa 1400 meter, deels echter ook nog lager. Algemeen wat hogere temperaturen vinden we aan de Alpenzuidkant, dat geldt speciaal voor met een vanaf vrijdag opkomende krachtige Nordföhn

ECMWF met de berekende sneeuw accumulaties tm maandag volgende week.

Koudeput

Uitgaande van de laatste model uitdraai zal het afgesnoerde hoogtelaag of koudeput (cut -off / upper level low) boven centraal Europa afzakken. Mocht dit inderdaad zo gaan evolueren dan krijgen we te maken met een onderkoelde eerste helft van de nieuwe week. Het is onbestendig met steeds weer neerslag en -of buien. In de Alpen van vanaf 1000 tot 1500 meter sneeuw.

Onzekere factor het afgesnoerde hoogtelaag zondag met kern boven N-Italie

Voor wat betreft de neerslag en sneeuw accumulaties moeten we op deze termijn ook nog even een flinke slag om de arm houden. Vooral vrijdag en zaterdag zijn in het strijdtoneel van de warmere en koudere luchtmassa’s grotere neerslaghoeveelheden mogelijk. Vanaf zondag en de eerste dagen van de nieuwe week dan met name in de Nordstau van de Alpen (met nog de nodige onzekerheid). Sowieso zal de meeste neerslag in de nog zachtere luchtmassa’s gaan vallen en dus meest in vloeibare vorm.

ECMW neerslag cumulaief tm maandag

Opgemerkt dient nog te worden dat er aan deze ontwikkelingen nog de nodige onzekerheid verbonden zit. Dit heeft te maken met het afsnoerende hoogtelaag en de koers en positie van de lagedruk(gebieden) in de lagere atmosfeer. Zo zagen we tot gisteren ook nog ontwikkelingen met Süd en later ook Nordstau met veel meer neerslag door o.a. een veel noordelijkere positie van het hoogtelaag.

De laatste model berekeningen laten het hoogtelaag snel weer naar het Middellandse Zeegebied afzakken. Vanaf dinsdag krijgen we dan weer te maken met zachtere luchtmassa’s. In het verdere verloop wordt de onzekerheid alleen maar groter en komen de weermodellen met verschillende maar weer zachtere oplossingen. Het zal dus bij een kort winters plaagstootje blijven!

GFS ensembles centrale Alpennoordkant T850 hPa en sneeuwkansen

Hoe het één en ander zich dus gaat ontwikkelen en hoe het allemaal in detail zal gaan verlopen zal de komende dagen duidelijk moeten gaan worden. We gaan het allemaal op de voet volgen en proberen in kaart te brengen. Ik zou zeggen blijf volgen en mis niets en dan graag tot een volgende keer. Ciao vanuit de weerkamer in Termen Oberwallis

Abonneer
Abonneren op
guest

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

6 Reacties
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties