Alpen – Gaat een opwarmende stratosfeer de winter in het zadel helpen!

9

Algemeen; uitgaande van depressie Pia met kern op de noordelijke Atlantische Oceaan heeft een  storing (occlusie) met neerslag de westelijke Alpen bereikt en trekt afzwakkend verder richting de oostelijke Alpen. Na een tijdelijke weersverbetering volgt vrijdag een warmtefront met nieuwe neerslag en wordt een onbestendige en en (zeer) zachte weerfase ingeluid.

Eerst nog winters met wat verse sneeuw, vrijdag warmtefront en markant zachter. Voor hoelang??

In de nacht van maandag op dinsdag klaarde het op passage van een tussenhoog op en met onder een heldere hemel kon het boven de sneeuw weer flink afkoelen met op uitgebreide schaal matige en in de wat hoger gelegen dalen gisterochtend gewoon weer strenge vorst van -10 tot -20 graden! Overdag konden we onder invloed van het wegtrekkende tussenhoog genieten van een heerlijke zonovergoten winterdag.

❄️ Val Thorens Kaiserwetter ❄️ @Val Thorens ❄️ ‏
Maagdelijke pistes en wat een rust. Aletsch Arena Oberwallis

Tegelijkertijd begon de hoogtestroming na passage van de hoogte-as de zuidwest hoek op te zoeken en werd het aan de noordkant van de Zwitserse Alpen föhnig en vooral in de hoogte ook wat minder koud.

Bewolking die in de middag de Franse en westelijke Zwitserse Alpen begon binnen te lopen was een voorteken voor meer bewolking en neerslag samenhangend met een naderend occlusie front.

Vandaag trekt het front verder over de Alpen naar het oosten en gaat van west naar oost weer wat neerslag geven. De sneeuwvalgrens varieert van 1900 meter in de zuidwestelijke Alpen tot 1200 a 800 meter in de Zwitserse Alpen. Verder naar het oosten algemeen nog lager maar hier zal sneeuwval (neerslag) weinig voorstellen.

Radarbeeld Alpen 08h45. Via WetterOnline.de

Ook donderdag hebben we nog met slepende front te maken. De bewolking overheers en steeds weer kan er wat regen en boven de 700 a 900 meter wat sneeuw of een sneeuwbui vallen. In de oostelijke Alpen deels ook sneeuwvlokken tot in de hogere dalen.

Volg het weer in de Alpen ook via deze webcams  met zoekfunctie land, plaats

Net als het occclusie front van het afgelopen weekend valt ook nu de meeste neerslag (sneeuw) in de westelijke Alpen. Hier valt tussen de 20 en 40 cm sneeuw, hoe verder naar het oosten hoe minder. De oostelijke delen houden het meest droog.

Arpege met de sneeuw cumulatief tot donderdagavond

Na een korte weersverbetering neemt vrijdag op nadering van een volgend front (warmtefront) de bewolking weer toe en navolgend gaat het regenen. Aanvankelijk sneeuwt het vanaf 1000 meter maar met toename van de wind en het instromen van zachtere Atlantische luchtmassa’s stijgt de sneeuwvalgrens ten noorden wen westen van de hoofdkam rap naar 1700 tot 2100 meter. In het zuiden en inner-alpin langere tijd nog veel lager.

GFS T850 hPa voor vrijdag 00h00, het warmtefront en de zachtere lucht naderen de Alpen

Ook het weekend en de maandag gaan naar alle waarschijnlijkheid onbestendig en zeer zacht verlopen met een nog iets stijgende sneeuwvalgrens. Zaterdag tijdelijk iets lager maar met 1700 a 1800 meter ook dan nog hoog!

GFS neerslag mm/3H vrijdag 12h00

Op 1500 meter stijgt het kwik het kwik van -1°C op de donderdag naar 5 a 6 graden en de vorstgrens van 1200 meter naar circa 2200 meter. (zie grafieken hieronder prikpunt centrale Alpennoordkant)

GFS T850 hPa
GFS zero level

Toenemende onzekerheden
De ontwikkelingen vanaf de kerst zijn nog steeds niet geheel duidelijk en ook de modellen zijn wat dat betreft nogal springerig met betrekking tot posities van de sturende drukgebieden. Doordat de diverse ensemble oplossingen de laatste 2 dagen weer wat meer de minder koude oplossingen verkiezen en lijken de winterse oplossing steeds minder waarschijnlijk tijdens de kerst.

De ECMWF T850 hPa ensembles prikpunt Oberwallis van gisteravond.. Vanaf 25 december neemt de bandbreedte sterk toe waarbij de hoofdrun (geel) ook nog eens helemaal boven in de bandbreedte vertoeft!

Het laatste woord is daar met nog een kleine week te gaan echter ook vandaag nog niet over gesproken! Daarnaast worstelen de globale modellen ook nog steeds met de gevolgen van de sterk opwarmende stratosfeer en de steeds verder afzwakkende stratosferische polar vortex. Voor de geïnteresseerden gaan we die ontwikkelingen eens wat nader bekijken.

Major stratospheric warming
Doordat de grootschalige planetaire of Rossby golven in de troposfeer in verticaal richting uitdijen kan warmere lucht tot in de stratosfeer doordringen en daar voor een sterke lokale opwarming. Door deze opwarming en het uitzetten van de geopotentiale drukvlakken zien we rond de 25 december op 10 hPa en 60N (pool) een ommekeer van de gemiddelde zonale wind van west naar oost plaatsvinden.

Reversal of zgn ommekeer van de gemiddelde zonale wind van west naar oost rond de 25 december

In het verdere verloop zien we de polar vortex kantelen en steeds verder verzwakken met uiteindelijk een split (dipool of zelfs tripool begin januari). Kijk een naar de onderstaande GFS kaarten op 10 hPa ( 30km) en let vervolgens op wat de polar vortex (blauw) gaat doen!

GFS polar vortex 10 hPa woensdag 19-12 / bron tropicaltidbits.com
Dinsdag 25-12 met de beginnende ommekeer van de gemiddelde zonale wind van west naar oost (reversal)
Zaterdag 29 december, de vortex kantelt en verzwakt verder met inzettende split
GFS 10 hPa voor 3 januari met de compleet ontwrichte en gesplitste polar vortex

Hieronder ter visualisatie nog een animatie van bovenstaande. Let ook op de rode kleuren als uiting van de hogere geopotentiaal druk veroorzaakt door de expansie van de instomende warme lucht aan de flank van de polar vortex. Deze warmte instroom is ook verantwoordelijk voor het afzwakken, kantelen en verplaatsen van de kern met in het verdere vervolg de totale ontwrichting! Vergelijk met een draaiende tol, gaat de snelheid eruit zal de tol uiteindelijk instabiel worden in zijn beweging en uiteindelijk kantelen /omvallen.

Animatie GFS 10 hPa19-12 tm 03-01

Normaliter zo juist tijdens deze fase van de polaire winter en met de sterk negatieve stralingsbalans de polar vortex zijn koudste fase moeten hebben en op volle toeren moeten draaien (lagedruk pool = positieve fase van de Arctische Oscillatie / AO) .

De ontwikkelingen met de major of sudden stratospheric warming laten nu echter een compleet verstoorde en ontwrichte polar vortex zien met hogedruk boven de pool ( = negatieve fase van de Arctische Oscillatie / AO). Hierdoor kan veel koudere lucht uit het Noordpoolgebied naar de middelste breedtegraden “ontsnappen (koudeputten) en -of wordt de polaire jetstream gedwongen een zuidelijkere en meanderende koers te gaan volgen al of niet met retrograde progressie (meridionale blocking). Het zijn dan ook deze ontwikkelingen die zo vroeg in de winter het nodige aan winters spektakel kunnen gaan opleveren.

Ter vergelijking hieronder nog een een animatie van verzwakkende (zwakke) polar vortex (links) en een sterke krachtige polar vortex (rechts)

 

Herhaling januari 2013?
Al eerder meldde ik op Twitter en in een reacties dat er parallellen zijn met januari 2013 toen ietwat later rond medio januari een sudden stratospheric warming ook voor een split zorgde en de winter in grote delen van Europa en de VS in het zadel hielp! Ook deze ontwikkelingen werden destijds al in een vroeg stadium door de modellen voorzien!

Begin januari volgde op een SSW op 10 hPa (grafiek) eveneens een polar vortex split

Voor de winter geïnteresseerden, de ontwikkelingen en weerpraatjes van destijds zijn terug te lezen in ons archief. Destijds nog via mijn eigen Alpenweerblog en in samenwerking en als redacteur voor de wintersport site van “Sneeuwhoogte”

Zie ons archief januari 2013 – HIER

Complex
Deze complexe en veelal ook nog niet begrepen ontwikkelingen kunnen echter ook meteen het struikelblok voor de weermodellen worden die met de stratosferische en troposferische ontwikkelingen en terugkoppelingen (teleconnecties) juist in deze fase van de nog vroege winter de nodige moeite (lijken) te hebben.

Sluiten we jaar af met mooi Eurohoog?!
Kijken we nog even naar de laatste model uitdraai dan zien we dat op de eerste kerstdag de jet ergens noordwest georiënteerd over de Alpen zal komen te liggen. Ten oosten daarvan loert de (veel) koudere lucht, ten westen daarvan de (veel) zachere lucht.

In het verdere verloop zou het hoog met een warme kern zich dan verder boven centraal Europa gaan opbouwen en evolueren we naar een periode van rustig winterweer. In de bergen is het dan vrij zacht maar vooral hogerop prima wintersportweer. In de dalen en lagere delen vrij koud met Hochnebel en mist. Dit scenario wordt zowel door het GFS als ook het ECMWF (oper) vanmorgen als meest waarschijnlijk berekend.

GFS met het krachtige hoog boven west Europa. Kaart 1 januari 2019

Voor deze wat langere termijn dagen lijkt het me echter niet verstandig en zinvol om hoog in te zetten op deze langere termijn kaarten en prognoses. Hoe het één en ander in een later stadium in de lagere etages van de troposfeer ( 150  tot 500 hPa) zal gaan evolueren gaan we de komende tijd natuurlijk nauwlettend in de gaten houden en komen daar zeker nog terug op.

GFS ensembles noordkant met de toenemende onzekerheid rond met de kerst. Mogelijk in het verdere verloop hogdruk opbouw. (de ECMWF ensembles volgen pas later in de ochtend)

Wil je meer weten en lezen over deze “upper air” (stratosfeer) materie zie dan ook de bijdrage en laatste update met betrekking tot de ontwikkelingen en opwarming in de stratosfeer van Lars van Galen – HIER – en ook de verder eerder thema’s desbetreffend hier op de site.

Tot zover voor dit moment, vanuit een bewolkt en winters Termen in Oberwallis een fijne dag gewenst. Blijf volgen, liken en zegt het voort. Thx en Ciao

Meer Webcams vanuit Oberwallis vind je via Meteo-Oberwallis

Lawinegevaar, klik op kaart voor – land / regio 

Meer weer en foto’s vind je op Facebook  Instagram en/of TwitterOok zijn we natuurlijk blij met steun in de vorm van LIKES en FOLLOWS. Foto’s zien we graag tegemoet op [email protected].

Op zoek naar een cadeautje voor de feestdagen? Of wilt u simpelweg een leuke kalender voor 2019?! Steun AWM en onze weerberichten en diensten en Bestel nu de Alpenweerman Weerkalender! 

Alpenweerman.nl is volop groeiende en heeft steeds meer lezers voor de dagelijkse weerpraatjes voor zowel de Alpen als voor de Lage Landen. Verder verschijnen er met regelmaat ook andere zeer interessante artikelen. Bovendien zijn we eerder dit jaar uitgeroepen tot de snelste stijger en staan we op een hele mooie 6e plaats voor ‘meest effectieve en toonaangevende Nederlandse wintersportwebsite’s 2018′.

Mocht je interesse hebben om binnen het Alpenweerman platform te participeren of om ons team te komen versterken (Alpenweer, Benelux-weer, IT, marketing, bloggen, vloggen, sociale media) neem dan contact met ons op via [email protected] 

Wil je sponsor of partner worden van ‘The fastest rising star at the sky’, dan kan ook geheel vrijblijvend contact met ons worden opgenomen via het genoemde mailadres en vraag dan naar de mogelijkheden.

Wij kunnen de volgende diensten leveren:
Weerbericht op maat! Maak je niet druk om het weer, dat doen wij voor u!

  • Eens wat anders!  Excl. compleet verzorgde Ski Safari ‘s” Wallis (Aletsch / Zermatt – Cervinia).
  • Trainingen voor bedrijven, scholen, verenigingen, sponsoren etc..
  • Cursussen tbv weerkunde, meteo, weerstations etc..
  • Kennissessies op locatie (ook in het buitenland)
  • Seminars en Webinars
  • NIEUW Excl. compleet verzorgde “Ski Safari ‘s” Wallis (Aletsch / Zermatt – Cervinia)
  • Wereldwijde weathercard service
  • Ook in de Alpenlanden kan het op locatie geregeld worden.

Wilt u meer informatie of wilt u weten wat wij voor uw kunnen betekenen?
Neem dan contact op met: [email protected] / [email protected]

9 REACTIES

  1. Ik hou ervan, zo’n uitleg!! Heerlijk, ik ben benieuwd hoe het zal gaan verlopen. Als het doorzet kunnen we dan weer rekenen op een koude periode zoals afgelopen februari? Gelukkig hebben we alle extra kleding en skimasker al klaar liggen dus van mij mag het!

    • @Annemarie-Peters. Thx, de kansen op een koude januari en februari zijn zeker aanwezig resp gunstig, moeten echter de puzzelstukjes voor onze contreien ook wel goed gaan vallen.

  2. Spannend Johann…… Elke morgen kijk ik alweer uit naar de ‘weerpraatjes’ op Alpenweerman nu het heerlijkste seizoen weer is aangebroken. Zeker met deze ontwikkelingen.
    Van mij mag het een ouderwets koude, strenge en lange winter worden!

  3. @All – Hier nog de laatste ECMWF ensembles voor de oostelijk en westelijke Alpen. Vergelijk ook die met die van het weerbericht. Duidelijk is dat de EC hoofdrun (oper) zich bij de overige leden heeft gevoegd en dus weer duidelijk voor de afkoeling gaat. In hoeverre dit sneeuw gaat opleveren laten we nog maar even voor wat het is (NW Stau)

  4. wat een uitleg !!
    geweldig om op deze manier wat meer inzicht te krijgen in het tot stand komen van ons weer. Wel technisch maar mits wat inspanning toch begrijpelijk.

    • @Dimitri Melotte – Dat stukje achtergrond informatie en wat meer diepgang voor mn ook de weer-geinteresseeden is hetgeen we steeds weer in onze berichtgevingen proberen mee te pakken. En juist dat maakt “het weer” in al zijn facetten zo interessant! 😉

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

zeventien − 5 =

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.