Afgelopen zondag grote schade in Minden (Duitsland), windhoos of valwind?

Afgelopen zondag heeft een zware onweersbui in het Duitse Minden voor veel schade gezorgd. Daken zijn van een aantal huizen gewaaid, bomen zijn geknakt en kelders liepen onder. In korte tijd viel er 20 tot 25 mm neerslag. Bij onze oosterburen leeft er op dit moment dan ook een discussie of deze schade door een valwind (ook wel downburst) of een windhoos komt. De meningen verschillen op diverse fora en al een aantal mensen heeft al een uitspraak durven doen. Ook in de Duitse media verschillen de beoordelingen en wordt er gespeculeerd over een mogelijke windhoos. De Duitse nationale weerdienst (DWD) onderzoekt nog wat deze schade heeft veroorzaakt en heeft tot nu toe nog geen oordeel geveld. We proberen hier de aanwijzingen te verzamelen om tot een mogelijke oorzaak te komen.

[fusion_builder_container hundred_percent=”yes” overflow=”visible”][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Bomen knakten om in de regio Minden tijdens de passage van de onweersbui. Bron: DPA.
Bomen knakten om in de regio Minden tijdens de passage van de onweersbui. Bron: DPA.

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Maar ook sommige huizen liepen flinke schade op. Bron: DPA.
Maar ook sommige huizen liepen flinke schade op. Bron: DPA.

Wat is een downburst?

Een windhoos (of tornado) heeft iedereen vast al wel eens gezien op foto’s, video’s of misschien zelfs in het echt. Het weersverschijnsel met de karakteristieke ronddraaiende slurf is dan ook goed te herkennen als het eenmaal is ontstaan. Mits het zicht door bijvoorbeeld regen niet belemmerd wordt. Een windhoos herkennen op, bijvoorbeeld de radar, is daarentegen een stuk lastiger. Een downburst is een heel ander weersverschijnsel dan windhozen en komt ook vaker voor. Een downburst wordt geclassificeerd als een enorme hoeveelheid hagel of regen die als het ware uit een bui ‘valt’. Hierdoor wordt lucht met grote snelheid richting het oppervlak gebracht. Eenmaal op de grond veroorzaakt de energie, die vrijkomt bij deze vrije val, windstoten met snelheden van soms wel 100-150 km/h.

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Een schematisch overzicht van een downburst. 1: Een massa lucht zakt met grote snelheid naar beneden. 2: Op de grond zorgt deze massa lucht voor hoge windsnelheden. 3: de massa lucht verspreid zich over de grond en de windsnelheden nemen af. Bron: DWD.
Een schematisch overzicht van een downburst. 1: Een massa lucht zakt met grote snelheid naar beneden. 2: Op de grond zorgt deze massa lucht voor hoge windsnelheden. 3: de massa lucht verspreid zich over de grond en de windsnelheden nemen af. Bron: DWD.

Een downburst en windhoos kunnen dus beide schade opleveren, maar er is een verschil. Zo kan er bijvoorbeeld gekeken worden naar de manier hoe bomen geknakt zijn. Zijn de bomen allemaal in één richting gevallen dan is vermoedelijk een downburst de schuldige. Dit komt omdat de wind van een downburst één richting op beweegt en geen rotatie kent als een windhoos. Hierdoor vallen bijvoorbeeld bomen bij een windhoos niet één kant op, maar liggen deze in diverse richtingen. Daarnaast is de schade van een downburst tot een punt te herleiden, van een windhoos heeft dit meer de vorm van een pad. Tot slot kunnen er bij een windhoos grote verschillen in de mate van schade optreden op korte afstand.

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

De verschillen tussen de richting van omgevallen bomen na een downburst (links) en windhoost (rechts). De zwarte pijlen geven de algemene richting van de gevallen bomen aan, de rode lijn het pad van de windhoos. Bron: wxbrad.com.
De verschillen tussen de richting van omgevallen bomen na een downburst (links) en windhoost (rechts). De zwarte pijlen geven de algemene richting van de gevallen bomen aan, de rode lijn het pad van de windhoos. Bron: wxbrad.com.

Wat zijn de aanwijzingen?

Een windhoos is niet direct waargenomen in de regio Minden. Laat ik het zo zeggen: er zijn nog geen beelden of ooggetuigenverslagen binnengekomen waarin een windhoos gezien is. Wel zijn er een aantal aanwijzingen die op een windhoos kunnen duidden. Allereerst kan er gekeken worden naar de radarbeelden. Wanneer een zogenaamde haak zichtbaar is in het radarbeeld kan dit betekenen dat het gaat om een supercell: een onweersbui met een draaiend karakter. Deze haak is niet direct zichtbaar, maar uit te sluiten is het ook niet:

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Radarbeeld van 19:50. Het zwaartepunt van de bui ter hoogte van Minden. Een overduidelijke haakvorm is niet zichtbaar. Bron: Kachelmannwetter.
Radarbeeld van 19:50. Het zwaartepunt van de bui ter hoogte van Minden. Een overduidelijke haakvorm is niet zichtbaar en de buien lijken meer uit losse kernen te bestaan. Bron: Kachelmannwetter.

Er is ook een andere methode om de richting van een bui te zien: doppler radar. Dit is een radar die de bewegingssnelheid en richting van regen meet t.o.v. het station. Bij normale buien zijn de waarden bovenwinds positief (naar het station toe) en benedenwinds zijn ze negatief (van het station af). Echter in een supercell is er een afwijkend patroon te vinden. Lokaal is de bewegingsrichting niet volgens zojuist beschreven patroon maar juist andersom. Dit kan betekenen dat er een roterende beweging in de bui zit die uiteindelijk tot een windhoos kan leiden, maar het hoeft niet per se. In de bui die gisteren over Minden trok is dit deels zichtbaar en dat maakt de bui verdacht van rotaties. Dit kan goed mogelijk zijn aangezien de windrichting met hoogte sterk veranderde met hoogte (windschering). Dit kan er voor zorgen dat buien gaan roteren.

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

De Doppler radar (Kachelmannwetter) van zondag 19:50. De bui beweegt richting het noorden. Vandaar dat het meetstation (witte stip rechtsboven) groene kleuren weergeeft ten zuiden van het station en rode ten noorden. Oftewel: regen die naar het station toe en af beweegt. Echter in de bui bij Minden beweegt de regen ook zuidwaarts (zwarte pijlen). Dit kan een indicatie zijn dat het om een roterende beweging in de bui zat. De gele cirkels geven aan waar schade bekend is via media.
De Doppler radar (Kachelmannwetter) van zondag 19:50. De bui beweegt richting het noorden. Vandaar dat het meetstation (witte stip rechtsboven) groene kleuren weergeeft ten zuiden van het station en rode ten noorden. Oftewel: regen die naar het station toe en af beweegt. Echter in de bui bij Minden beweegt de regen ook zuidwaarts (zwarte pijlen). Dit kan een indicatie zijn dat het om een roterende beweging in de bui zat. De gele cirkels geven aan waar schade bekend is via media.

Wanneer we ook in bovenstaande afbeelding de locaties zien van schademeldingen lijkt dit verdacht veel op een pad. Echter is niet bekend in welke richting de schade is georiënteerd. Daarnaast is het pad waar schades zijn gemeld behoorlijk breed. Desondanks zijn er soms op kleine schaal toch grote verschillen. Van schade tot helemaal niets, dit is dan weer typerend voor een windhoos.

Tot slot is er nog iets interessants te zien in de doppler radar een aantal minuten later. Er is boven de plek waar de grootste schade is gemeld (nabij Rocke) een sterk van elkaar afgaande beweging te zien. Dit zou dan weer kunnen wijzen op een downburst.

[/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_1″ background_position=”left top” background_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” spacing=”yes” background_image=”” background_repeat=”no-repeat” padding=”” margin_top=”0px” margin_bottom=”0px” class=”” id=”” animation_type=”” animation_speed=”0.3″ animation_direction=”left” hide_on_mobile=”no” center_content=”no” min_height=”none”]

Een aantal minuten later is er op korte afstand een sterke van elkaar afgaande beweging te zien. Deze valt ook nog eens samen met het gebied waar de grootste schade is gemeld. Dit is een indicatie dat er een downburst heeft plaatsgevonden. Bron: Kachelmannwetter.
Een aantal minuten later is er op korte afstand een sterke (felle kleuren rood en groen boven Rocke) van elkaar afgaande beweging te zien. Deze valt ook nog eens samen met het gebied waar de grootste schade is gemeld. Dit is dan weer een indicatie dat er een downburst heeft plaatsgevonden. Bron: Kachelmannwetter.

Wat lijkt er te zijn gebeurd?

Het heeft er de schijn van dat er een windhoos heeft plaatsgevonden. De bui leek een vorm van rotatie te kennen en de schade is in een pad te vinden. Toch lijkt het erop dat een downburst hier plaats heeft gevonden. Het schadepad is behoorlijk breed en een slurf is niet waargenomen. Daarnaast worden er een aantal sterke, van elkaar afgaande bewegingen gezien, in de doppler radar. Hoe het kan dat een huis schade heeft, maar 30 meter verderop nauwelijks schade, kan door een zogenmaande ‘gustnado’ komen. Dit zijn wervelingen die ontstaan bij downbursts. Deze gustnado’s kunnen volgens het KNMI wel windsnelheden van 200-250 km/h halen. Dit is eigenlijk ook een soort windhoos, alleen is deze niet verbonden met de wolkenbasis. Dit kan een reële optie zijn voor wat er gebeurd is in Minden.

Het is een analyse op basis van wat er nu bekend is en welke aanwijzingen je zou kunnen gebruiken. Het is nu vooral wachten op de DWD voor een officiële verklaring of het een downburst of windhoos was.

Alpenweerman is powered by Kachelmann Wetter en Meteo-Oberwallis

Meer (Alpen)weer en updates ook via Alpenweerman Facebook of Twitter[/fusion_builder_column][/fusion_builder_row][/fusion_builder_container]

Abonneer
Abonneren op
guest

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

0 Reacties
Inline Feedbacks
Bekijk alle reacties